Fidelity International Asya Ekonomisti Peiqian Liu, Çin'in son ekonomik verilerini değerlendirirken, sanayi üretim rakamlarının görünürde güçlü olmasına rağmen bu durumun kısmen güçlü ihracat performansı ve yapay zeka (AI) ile ilgili endüstrilerdeki büyümeden kaynaklandığını belirtti. Liu'ya göre, bu olumlu unsurlara rağmen, daha geniş ekonomik görünümde zorluklar devam ediyor. Çin ekonomisi, 2025 yılının ilk çeyreğinde yıllık bazda %5,3 büyüme kaydederken, sanayi üretimi Mart ayında %6,5 artış gösterdi. Ancak bu büyüme, iç talepteki zayıflığı ve emlak sektöründeki krizi tam olarak yansıtmıyor.
Gelişmenin arka planı
Çin'in sanayi üretimi, özellikle ihracata yönelik sektörlerde güçlü bir performans sergiliyor. Küresel talep, özellikle ABD ve Avrupa'dan gelen siparişler, Çinli üreticilere destek sağlıyor. Aynı zamanda, yapay zeka alanındaki yatırımlar ve teknoloji şirketlerinin üretim kapasitelerini artırması, sanayi üretim verilerini yukarı çekiyor. Liu, yapay zeka ile ilgili endüstrilerin, örneğin çip üretimi ve veri merkezi ekipmanları, son aylarda önemli bir büyüme kaydettiğini vurguladı. Ancak bu durum, ekonominin diğer sektörlerindeki yavaşlamayı maskeleyebilir. İç tüketim hala zayıf, emlak sektörü ise devam eden sorunlarla boğuşuyor. Çin hükümeti, ekonomiyi canlandırmak için çeşitli önlemler alsa da, bu önlemlerin etkisi sınırlı kalıyor.
Liu, Çin'in ihracatının 2024 yılında %5,5 oranında arttığını, ancak 2025 yılında bu büyümenin yavaşlayabileceğini öngörüyor. ABD ve Avrupa Birliği'nin ticaret kısıtlamaları ve olası tarife artışları, Çinli ihracatçılar için risk oluşturuyor. Ayrıca, yapay zeka sektöründeki büyüme, devlet teşvikleri ve özel sektör yatırımlarıyla destekleniyor, ancak bu alanın ekonomi içindeki payı henüz sınırlı. Sanayi üretimindeki güçlü veriler, kısmen baz etkisinden de kaynaklanıyor; geçen yılın aynı döneminde üretim daha düşüktü.
Bölgesel ve küresel boyut
Çin'in sanayi üretimindeki bu görünür güç, küresel tedarik zincirleri için önemli sinyaller taşıyor. Çin, dünyanın en büyük ihracatçısı olarak, küresel enflasyon ve talep üzerinde belirleyici bir role sahip. Güçlü ihracat performansı, küresel talebin hala canlı olduğunu gösterirken, bu durum enflasyonist baskıları da artırabilir. Özellikle yapay zeka ve teknoloji ürünlerine olan talep, Çin'deki üretimi artırırken, bu ürünlerin fiyatları da yüksek seyrediyor. Bununla birlikte, Çin'in iç talepteki zayıflık, küresel büyüme için bir risk faktörü olarak değerlendiriliyor. Eğer Çin ekonomisi yavaşlarsa, bu durum başta Asya ülkeleri olmak üzere, ham madde ihracatçıları ve tedarikçileri olumsuz etkilenebilir.
Küresel jeopolitik gerilimler, özellikle ABD-Çin arasındaki teknoloji savaşları, yapay zeka sektöründeki büyümeyi etkileyebilir. ABD'nin çip ihracatına getirdiği kısıtlamalar, Çin'in yapay zeka alanındaki ilerlemesini yavaşlatabilir. Ancak Çin, kendi çip üretimini geliştirmek için büyük yatırımlar yapıyor. Bu durum, küresel teknoloji pazarında rekabeti artırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Çin'deki sanayi üretimi ve ihracat performansı, Türkiye için de dolaylı etkiler barındırıyor. Çin'in güçlü ihracatı, küresel piyasalarda rekabeti artırırken, Türkiye'nin ihracatçıları için de fiyat baskısı yaratabilir. Özellikle tekstil ve otomotiv gibi sektörlerde Çin ile rekabet eden Türkiye, Çin'in maliyet avantajı karşısında zorlanabilir. Öte yandan, yapay zeka alanındaki büyüme, Türkiye'nin teknoloji politikalarına ışık tutabilir. Türkiye, kendi yapay zeka ekosistemini geliştirmek için Çin'in modelini inceleyebilir. Ayrıca, Çin ekonomisindeki olası bir yavaşlama, Türkiye'nin Çin'e olan ihracatını ve turizm gelirlerini olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle, Türkiye'nin ekonomik politikalarını çeşitlendirmesi ve Çin'e alternatif pazarlar bulması önem arz ediyor.
