ABD eski Başkanı Donald Trump, Cumhuriyetçi Parti'nin Kasım ayındaki ara seçimleri kazanması halinde her Amerikalı seçmene 5.000 dolar 'temettü' ödemesi yapılacağını vaat etti. Trump, düşen onay oranlarına rağmen partisi için yoğun bir kampanya yürüteceğini söyledi. Açıklama, ekonomi odaklı seçim stratejisinin bir parçası olarak yorumlandı.
Vaat Nasıl Ortaya Çıktı?
Trump, Perşembe günü Florida'da düzenlediği mitingde yaptığı konuşmada, "Cumhuriyetçiler Kongre'nin her iki kanadını da kazandığında, her seçmene 5.000 dolar temettü dağıtacağız" dedi. Bu ödemenin, ekonomik büyümeden elde edilecek fazladan gelirle finanse edileceğini iddia etti. Ancak detaylı bir plan sunmadı. Uzmanlar, böyle bir ödemenin federal bütçede 1 trilyon dolardan fazla ek yük oluşturacağını ve enflasyonu körükleyebileceğini belirtiyor.
Trump'ın vaadi, 2020 seçimlerinde pandemi döneminde yapılan doğrudan nakit ödemelerini hatırlatıyor. O dönemde çoğu Amerikalı yetişkine 1.200 dolar, ardından 600 dolar ve son olarak 1.400 dolar ödenmişti. Şimdi ise 5.000 dolarlık bir meblağ, seçim ekonomisi olarak nitelendiriliyor.
Eski Başkan, konuşmasında ayrıca Başkan Joe Biden'ın ekonomi politikalarını eleştirerek, "Biden ve Demokratlar enflasyonu kontrol edemiyor, Amerikan aileleri geçim sıkıntısı çekiyor" dedi. Trump, kendi döneminde ekonomiün daha iyi olduğunu savundu.
Kampanya Stratejisi ve Anketler
Trump, onay oranlarının düşmesine rağmen ara seçimlerde aktif rol alacağını açıkladı. RealClearPolitics anket ortalamasına göre, Trump'ın ulusal onay oranı %42 civarında. Ancak Cumhuriyetçi seçmen tabanında hala güçlü bir desteğe sahip. Parti içindeki bazı isimler, Trump'ın adaylığının ılımlı seçmenleri kaçırabileceğinden endişe ediyor.
Siyasi analistler, Trump'ın 5.000 dolarlık vaadinin popülist bir hamle olduğunu ve ekonomik sıkıntı yaşayan seçmenlere hitap etmeyi amaçladığını belirtiyor. Ancak Kongre'nin böyle bir ödemeyi onaylaması gerektiği ve Cumhuriyetçilerin her iki kanadı da kazanması durumunda bile bu tür bir yasanın geçmesinin zor olduğu vurgulanıyor.
Beyaz Saray Sözcüsü, Trump'ın vaadini "sorumluluktan uzak bir seçim vaadi" olarak nitelendirdi ve enflasyonu artıracağını söyledi. Demokratlar, Trump'ın ekonomiyi yönetme konusundaki sicilini eleştiriyor.
Seçim Ekonomisi ve Olası Etkiler
ABD'de ara seçimler 8 Kasım 2022'de yapılacak. Temsilciler Meclisi'nin tamamı ve Senato'nun üçte biri yenilenecek. Anketler, Cumhuriyetçilerin Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu kazanabileceğini, Senato yarışının ise başa baş geçtiğini gösteriyor. Ekonomi, seçmenlerin en önemli gündem maddesi olarak öne çıkıyor. Enflasyon %8'in üzerinde seyrediyor.
Trump'ın vaadi, seçim kampanyasının merkezine ekonomiyi koyduğunu gösteriyor. Ancak bu tür doğrudan nakit transferleri, bütçe açığını artırabilir ve Federal Reserve'in faiz artırım politikasını zorlaştırabilir. Ekonomistler, bu tür bir teşvikin enflasyonu daha da yükseltebileceği uyarısında bulunuyor.
Trump, 2024 başkanlık seçimleri için de sinyal veriyor. Yakın çevresine göre, ara seçimlerden sonra adaylığını açıklaması bekleniyor. Bu vaat, seçmen tabanını konsolide etme ve bağış toplama çabalarını güçlendirme amacı taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki ara seçimler ve Trump'ın ekonomi vaatleri, Türkiye'yi doğrudan etkileyebilecek dolaylı sonuçlar doğurabilir. Öncelikle, ABD ekonomisindeki olası bir canlanma veya enflasyon baskısı, küresel piyasaları ve dolayısıyla Türkiye'nin ihracatını etkiler. Ayrıca, Trump'ın olası bir 2024 adaylığı, Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir dönemin habercisi olabilir. Trump döneminde iki ülke arasında yaşanan gerilimler ve iş birliği alanları göz önüne alındığında, Cumhuriyetçi bir Kongre'nin Türkiye'ye yönelik yaptırım veya savunma satışları konusundaki tutumu belirleyici olacak. Ekonomik açıdan ise, ABD'deki genişletici maliye politikaları, doların değerini ve Fed'in faiz kararlarını etkileyerek Türkiye'nin para politikasına dolaylı yansıyabilir.
