Suriye Savunma Bakanı Murhaf Ebu Kasra, 10 Aralık 2024 Salı günü Ankara'da Türkiye Savunma Bakanı Yaşar Güler ile bir araya geldi. Görüşmede iki ülke arasındaki askeri iş birliği ve stratejik bağların güçlendirilmesi ele alındı. Suriye resmi haber ajansı SANA'nın bildirdiğine göre, taraflar ikili ilişkilerin yanı sıra bölgesel güvenlik konularında da fikir alışverişinde bulundu. Bu ziyaret, 2011'de başlayan Suriye iç savaşının ardından iki ülke arasında yapılan en üst düzey savunma görüşmelerinden biri olarak kayda geçti.
Görüşmenin Arka Planı
Suriye ve Türkiye arasındaki ilişkiler, 2011'de Suriye'de başlayan iç savaş ve Türkiye'nin muhalif gruplara verdiği destek nedeniyle uzun süredir gergindi. Ancak son yıllarda, özellikle 2023'teki Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından başlayan insani yardım köprüleri ve Rusya'nın arabuluculuğu ile yürütülen istikşafi görüşmeler, iki ülke arasında bir normalleşme sürecinin kapısını aralamıştı. Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında doğrudan bir zirve henüz gerçekleşmemiş olsa da, savunma bakanları düzeyindeki bu toplantı, normalleşme çabalarının somut bir adımı olarak değerlendiriliyor.
Görüşmede, özellikle Suriye'nin kuzeyindeki terörle mücadele operasyonları ve sınır güvenliği konularının ön planda olduğu belirtiliyor. Türkiye, PKK/YPG unsurlarının Suriye'de varlık göstermesini ulusal güvenliği için tehdit olarak görürken, Suriye yönetimi de ülkesinin toprak bütünlüğünün korunması konusunda hassasiyet taşıyor. Tarafların bu konuda ortak bir zemin bulmaya çalıştığı ifade ediliyor.
Bölgesel Boyut ve Küresel Etkiler
Suriye-Türkiye normalleşmesi, sadece ikili ilişkileri değil, tüm Orta Doğu dengelerini etkileyebilecek bir potansiyele sahip. Rusya ve İran'ın da desteklediği bu süreç, Suriye'nin Arap Birliği'ne yeniden kabul edilmesi ve bölgesel izolasyonunun sona ermesiyle paralel ilerliyor. Öte yandan, ABD ve Avrupa Birliği, Esad yönetimiyle normalleşmeye temkinli yaklaşıyor. Uzmanlar, savunma bakanları düzeyindeki bu görüşmenin, ilerleyen dönemde daha kapsamlı diplomatik temaslara zemin hazırlayabileceğini belirtiyor. Ayrıca, Suriyeli mültecilerin gönüllü geri dönüşü için güvenli koşulların oluşturulması da görüşmelerde ele alınan başlıklardan biriydi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Suriye politikasında önemli bir dönüm noktasını temsil ediyor. Ankara, yıllardır sürdürdüğü muhalif gruplara destek ve Esad karşıtı duruşunu, sahadaki gerçekler ve ulusal çıkarlar doğrultusunda revize ediyor. Türkiye için öncelik, sınır güvenliğini sağlamak, terör tehdidini bertaraf etmek ve Suriyeli sığınmacıların güvenli bir şekilde ülkelerine dönüşünü mümkün kılmak. Suriye ile askeri iş birliği, özellikle PKK/YPG'nin kontrol ettiği bölgelerde ortak operasyonların önünü açabilir. Ayrıca, normalleşme sürecinin ekonomik boyutu da Türkiye için önemli; Suriye'nin yeniden imarı ve ticaretin canlanması, Türk inşaat şirketleri ve ihracatçıları için yeni fırsatlar yaratabilir. Ancak sürecin başarıya ulaşması, Rusya ve İran gibi aktörlerle koordinasyonun yanı sıra, iç kamuoyunda kabul edilebilir bir formül bulunmasına bağlı.
