Kaliforniya'nın kuzeyinde yer alan ve ağırlıklı olarak muhafazakar seçmen kitlesine sahip Shasta ilçesi, posta yoluyla oy kullanma (mail-in voting) uygulamasını fiilen sonlandıran bir karar aldı. İlçe yönetimi, bundan sonraki tüm seçimlerin tek bir günde ve yalnızca yüz yüze yapılmasını öngören bir düzenlemeyi onaylarken, devamsız oy pusulalarının (absentee ballots) kullanımını da ciddi biçimde sınırlandırdı. Bu hamle, ABD genelinde seçim güvenliği ve oy hakkı konularında yıllardır süren siyasi kutuplaşmayı bir kez daha gündeme taşıdı.
Shasta ilçesinin kararı ve arka planı
Shasta ilçesi, Kaliforniya eyaletinin başkenti Sacramento'nun yaklaşık 280 kilometre kuzeyinde yer alıyor. Yaklaşık 180 bin nüfuslu ilçede, son yıllarda Cumhuriyetçi Parti'nin etkisi belirgin şekilde artmış durumda. İlçe yönetim kurulu, 10 Haziran 2026 tarihinde yaptığı oylamada, posta yoluyla oy kullanma uygulamasını neredeyse tamamen kaldıran bir kararı kabul etti. Karara göre, seçimler yalnızca tek bir günde ve şahsen oy kullanma merkezlerinde gerçekleştirilecek. Devamsız oy pusulası talepleri ise yalnızca hastalık, engellilik veya seçim günü ilçe dışında bulunma gibi çok sınırlı gerekçelerle kabul edilecek.
Kararın savunucuları, posta yoluyla oy kullanmanın dolandırıcılığa açık olduğunu ve seçim güvenliğini tehdit ettiğini öne sürüyor. Ancak bu iddialar, federal ve eyalet düzeyinde yapılan çok sayıda araştırma tarafından desteklenmiyor. Örneğin, Brennan Adalet Merkezi'nin 2023 tarihli bir raporu, posta yoluyla oy kullanmanın seçim sahtekarlığı riskini anlamlı ölçüde artırmadığını ortaya koymuştu. Karşıt görüştekiler ise bu düzenlemenin özellikle yaşlılar, engelliler, çalışan aileler ve kırsal bölgelerde yaşayan vatandaşlar için oy kullanmayı zorlaştıracağını vurguluyor.
Shasta ilçesi, Kaliforniya genelinde posta yoluyla oy kullanmanın yaygın olduğu bir eyalette bu tür bir kısıtlamaya giden nadir örneklerden biri. Eyalet genelinde 2020 başkanlık seçimlerinde posta yoluyla kullanılan oy oranı yüzde 65'i bulmuştu. Bu nedenle Shasta kararı, ulusal çapta yankı uyandırdı ve hem Demokrat hem Cumhuriyetçi çevrelerden tepki çekti.
Bölgesel ve küresel boyut
Shasta ilçesindeki gelişme, ABD'de seçim güvenliği ve oy hakkı tartışmalarının ne kadar kutuplaştığını gösteriyor. 2020 başkanlık seçimlerinden bu yana Cumhuriyetçi Parti'nin birçok eyalet ve yerel yönetimi, posta yoluyla oy kullanmaya yönelik kısıtlamalar getirdi. Georgia, Texas ve Arizona gibi eyaletlerde yeni seçim yasaları çıkarılırken, bu düzenlemelerin özellikle azınlık gruplarının oy kullanmasını engelleyebileceği eleştirileri yapılıyor.
Küresel ölçekte bakıldığında, Amerika Birleşik Devletleri'nin demokratik standartlarındaki bu tür gerilemeler, dünya genelinde otoriterleşme eğilimlerini meşrulaştırma riski taşıyor. Seçim güvenliği adı altında oy hakkını kısıtlayan uygulamalar, diğer ülkelerdeki benzer düzenlemelere de örnek teşkil edebilir. Ayrıca, ABD'nin uluslararası alanda demokrasi savunuculuğu yaparken kendi içinde bu tür uygulamalara izin vermesi, ülkenin güvenilirliğine gölge düşürüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Shasta ilçesindeki bu karar, doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, demokrasinin temel unsurlarından biri olan oy hakkına yönelik kısıtlamaların küresel bir eğilim olduğunu gösteriyor. ABD gibi köklü bir demokraside dahi seçim güvenliği gerekçesiyle oy hakkının sınırlanması, Türkiye'deki benzer tartışmalara ışık tutabilir. Türkiye'nin demokratik standartlarını yükseltme çabaları açısından, seçimlerin adil, şeffaf ve katılımcı olması büyük önem taşıyor. Bu gelişme, oy hakkının evrensel bir değer olduğunu ve her türlü kısıtlamaya karşı dikkatli olunması gerektiğini hatırlatıyor.
