New York Valisi Kathy Hochul (Demokrat), Perşembe akşamı eyalet Başsavcısı Letitia James'i (Demokrat) özel savcı olarak atadığını duyurdu. James, Cornell Üniversitesi'nden eski bir öğrencinin Ekim 2024'te Ivy League kampüsü yakınındaki bir kardeşlik evinde tecavüze uğradığı iddiasını soruşturacak. Karar, yerel savcılığın dosyayı yavaş yürüttüğü eleştirileri üzerine geldi. Hochul, "Kurbanların adalet arayışında yalnız bırakılmaması için" eyalet çapında bir müdahale başlattığını belirtti.
Olayın Arka Planı ve Yerel Yönetimin Tutumu
İddiaya göre olay, 2024 yılının Ekim ayında Cornell Üniversitesi kampüsüne yakın bir kardeşlik evinde meydana geldi. Üniversite yönetimi, olayı öğrenir öğrenmez kampüs polisini ve Tompkins County Bölge Savcılığı'nı bilgilendirdi. Ancak aradan geçen aylara rağmen somut bir iddianame hazırlanmaması, mağdurun avukatları ve öğrenci örgütleri tarafından "savsaklama" olarak nitelendirildi. Mağdurenin avukatı yaptığı açıklamada, "Müvekkilim aylardır adalet bekliyor; dosyanın eyalet düzeyine taşınması tek çıkış yolu oldu" dedi.
New York eyasında özel savcı ataması, 2022'de yürürlüğe giren bir yasayla valiye, yerel savcılıkların "çıkar çatışması" veya "yetersizlik" durumlarında başsavcıyı devreye sokma yetkisi veriyor. Vali Hochul, kararını açıklarken "Cornell gibi prestijli bir kurumun bulunduğu bölgede güvenlik açıklarının kapatılması" gerektiğini vurguladı. Başsavcı James ise yazılı açıklamasında, "Cinsel şiddet mağdurlarının sesini duyurmak için gereken tüm kaynakları seferber edeceğiz" ifadelerini kullandı.
Üniversite yönetimi, olayın ardından kardeşlik evlerine yönelik denetimleri sıklaştırdığını ve kampüs içi güvenlik kameralarının sayısını artırdığını duyurdu. Ancak öğrenci grupları, üniversitenin olayı örtbas etmeye çalıştığını öne sürerek protesto gösterileri düzenledi. Cornell Rektörü, iddiaları reddederek "şeffaf bir soruşturma yürütüldüğünü" savundu.
Ulusal ve Bölgesel Boyut
Bu atama, ABD'de üniversite kampüslerinde cinsel saldırı vakalarının nasıl ele alındığına dair uzun süredir devam eden tartışmaları yeniden alevlendirdi. 2022'de federal verilere göre, ABD'deki üniversitelerde bildirilen cinsel saldırı vakalarının yalnızca yüzde 20'si savcılığa intikal ediyor. Ivy League üniversiteleri, özellikle kardeşlik evleri etrafında yoğunlaşan "güvenlik açığı" ve "ayrıcalıklı dokunulmazlık" eleştirileriyle karşı karşıya. Cornell, son beş yılda en az üç cinsel saldırı davasıyla gündeme geldi; bu davalardan ikisi delil yetersizliğinden düştü.
New York eyaletinde 2023'te yapılan bir düzenlemeyle, üniversitelerin cinsel saldırı vakalarını 24 saat içinde kolluk kuvvetlerine bildirmesi zorunlu hale getirildi. Ancak uygulamada denetim eksikliği olduğu belirtiliyor. Vali Hochul'un bu hamlesi, 2026 ara seçimleri öncesinde Demokrat seçmen nezdinde "kadın hakları ve güvenlik" konularında güçlü bir duruş sergileme çabası olarak da yorumlanıyor. Başsavcı James'in soruşturmayı bizzat yürütmesi, dosyanın ulusal medyada geniş yankı bulmasına yol açtı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki bu gelişme, doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, kampüs güvenliği ve cinsel saldırıyla mücadelede bağımsız soruşturma mekanizmalarının önemini gösteriyor. Türkiye'de de üniversite kampüslerinde benzer vakalar zaman zaman gündeme gelmekte; ancak yasal süreçlerin şeffaflığı ve mağdur hakları konusunda eleştiriler sürüyor. ABD'de eyalet düzeyinde başsavcının devreye girmesi, adalete erişimde bir denge unsuru olarak örnek teşkil edebilir. Ayrıca, ABD'deki üniversitelerde okuyan Türk öğrenciler için kampüs güvenliği ve hukuki destek mekanizmalarına dair farkındalık artabilir. Türkiye'nin kendi yükseköğretim sisteminde de benzer önlemleri tartışması, mağduriyetlerin önlenmesi açısından faydalı olacaktır.
