Rusya, Ukrayna’ya karşı sürdürdüğü savaşın bedelini her geçen gün daha ağır ödüyor. Ukrayna ordusunun insansız hava araçlarıyla düzenlediği saldırılar, enerji tesislerini ve petrol rafinerilerini hedef alırken, Rusya’da enflasyon yüzde 10’un üzerine çıktı, akaryakıt istasyonlarında kuyruklar oluşuyor ve ruble değer kaybediyor. Ancak savaş, artık Rusya’nın siyasi düzeninin merkezinde yer alıyor; bu durum, kalıcı bir barışın ancak Rus siyasi yapısında köklü bir dönüşümle mümkün olabileceğini gösteriyor.
Rus Ekonomisinin Savaş Yorgunu
Batı yaptırımları ve savaş harcamalarının yükü altında ezilen Rusya, 2024 yılında enerji gelirlerinde keskin bir düşüş yaşıyor. Merkez Bankası verilerine göre yıllık enflasyon yüzde 10,2’ye ulaşırken, gıda fiyatları yüzde 15 arttı. Akaryakıt piyasasında yaşanan darboğaz nedeniyle ülkenin birçok bölgesinde benzin ve motorin bulmak güçleşti. Ukrayna’nın Rusya’nın iç bölgelerine yönelik artan drone saldırıları, enerji altyapısını tahrip ederek arz sorunlarını derinleştiriyor. Uzmanlar, Rusya’nın savaş bütçesinin GSYİH’nın yüzde 7’sine ulaştığını ve bu oranın sürdürülemez olduğunu vurguluyor.
Savaşsız Bir Putin Rejimi Düşünülebilir mi?
Putin’in siyasi meşruiyeti, 2022’de başlattığı “özel askeri operasyon” sonrası büyük ölçüde savaşın devamına bağlı hale geldi. Muhalefetin susturulduğu, bağımsız medyanın kapatıldığı bir ortamda savaş, rejimin varlık sebebi olarak kurgulanıyor. Kremlin’in barışa yönelik herhangi bir adımı, iç siyasette meşruiyet krizine yol açabilir. Uluslararası ilişkiler uzmanları, Rusya’nın mevcut haliyle müzakere masasına oturmasının mümkün olmadığını, kalıcı bir çözüm için başta Putin olmak üzere mevcut yönetim yapısının değişmesi gerektiğini belirtiyor. Savaşın uzaması, Rus toplumunda yorgunluğu artırsa da, savaş karşıtı söylemlere alan tanınmıyor. Rejimin kendi kendini savaşla özdeşleştirmesi, hem dışarıda hem içeride çıkış yolunu kapatıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişmeler, Türkiye’nin hem ekonomik hem diplomatik dengelerini yakından ilgilendiriyor. Rusya’nın ekonomik çöküşü, Türkiye’nin enerji ithalatında yaşayacağı aksaklıkların yanı sıra, iki ülke arasındaki ticaret hacmini de olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, Türkiye’nin Karadeniz güvenliği ve Ukrayna-Rusya arasında arabuluculuk rolü, savaşın seyrine bağlı olarak yeniden şekillenecektir. Ankara’nın mevcut dengeli politikasını sürdürmesi, hem Batı ile ilişkileri hem de Rusya’nın çöküşü sonrası bölgesel istikrarı korumak için kritik öneme sahiptir.
