Nepal'in Himalaya bölgesini vuran ani sel felaketinde ilk belirlemelere göre en az 8 kişi hayatını kaybetti, yüzlerce kişi kayboldu. Başkent Katmandu'nun kuzeyindeki Bhotekoshi Nehri boyunca meydana gelen taşkın, çok sayıda köyü ve yol, köprü gibi kritik altyapıyı sular altında bıraktı. Yetkililer, bölgede arama kurtarma çalışmalarının sürdüğünü, ancak olumsuz hava koşulları ve enkaz nedeniyle çalışmaların güçlükle ilerlediğini bildirdi.
Gelişmenin Arka Planı: Himalayalar'da Ani Sel Felaketi
Felaket, dün gece etkili olan şiddetli yağışların ardından Bhotekoshi Nehri'nin ani bir taşkına dönüşmesiyle meydana geldi. Nepal İçişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, taşkın nedeniyle Sindhupalchok bölgesindeki birçok yerleşim birimi sular altında kaldı. Özellikle nehrin kıyısında kurulu olan köylerde evlerin büyük bölümünün yıkıldığı ya da sürüklendiği belirtiliyor.
Yetkililer, kayıp sayısının artmasından endişe ettiklerini, enkaz altında ve su altında kalan bölgelerde arama çalışmalarının sürdüğünü aktardı. Nepal ordusu, polis ve gönüllü ekiplerin bölgeye sevk edildiği, ancak karayollarının birçok noktada hasar görmesi nedeniyle ulaşımın aksadığı kaydedildi.
Şimdiye kadar 8 kişinin cesedine ulaşıldığını doğrulayan yetkililer, kayıplar arasında çok sayıda çocuk ve yaşlının bulunduğunu, bazı köylerin tamamen sular altında kaldığını ifade etti. Olayın ardından bölgede acil durum ilan edildi ve afet yönetim merkezi kuruldu.
Bhotekoshi Nehri, Tibet'ten doğup Nepal'in Sindhupalchok bölgesinden geçerek Araniko Karayolu boyunca akıyor. Bu bölge, 2015 yılındaki yıkıcı depremde de büyük hasar görmüş, o dönemde de toprak kaymaları ve seller yaşanmıştı. Uzmanlar, iklim değişikliğinin Himalaya bölgesinde buzul göllerinin genişlemesine ve ani sel riskini artırdığına dikkat çekiyor.
Bölgedeki arama kurtarma çalışmaları, helikopterlerin zorlu hava koşulları nedeniyle uçamaması nedeniyle daha çok karadan sürüyor. Nepal hükümeti, afetin boyutunu belirlemek ve kayıplara ulaşmak için ekiplerin bölgede yoğunlaştırdığını, ancak iletişimin de kesintiye uğradığını açıkladı.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Himalayalar'ın Kırılganlığı ve İklim Değişikliği
Nepal, dünyanın en kırılgan coğrafyalarından biri olarak kabul ediliyor. Ülke, her yıl muson yağmurlarının yol açtığı sel ve heyelanlarda onlarca kayıp veriyor. Ancak bilim insanları, küresel ısınmanın etkisiyle bu tür olayların sıklığının ve şiddetinin arttığını vurguluyor. Himalayalar'da buzul göllerinin ani patlamaları (GLOF) ve aşırı yağış kaynaklı seller, özellikle dağlık bölgelerdeki yerleşimler için ciddi tehdit oluşturuyor.
Bu felaket, Nepal'in altyapı kırılganlığını da gözler önüne serdi. Ülkenin Çin ile bağlantısını sağlayan Araniko Karayolu, taşkın nedeniyle birçok noktada kullanılamaz hale geldi. Bu yol, aynı zamanda bölge için hayati önem taşıyan ticaret ve ulaşım hattı. Nepal hükümeti, uluslararası yardım çağrısı yapmayı değerlendirirken, bölgesel iş birliği ve erken uyarı sistemlerinin önemi yeniden gündeme geldi.
BM insani yardım koordinasyon ofisi, Nepal'deki durumu yakından izlediğini ve uluslararası toplumun yardım tekliflerini değerlendirdiğini açıkladı. Hindistan ve Çin gibi komşu ülkelerin, olası yardım operasyonları için hazır oldukları belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Nepal'deki sel felaketi, Türkiye'nin afet yönetimi ve insani yardım konusundaki deneyimini ortaya koyabileceği bir alan olarak görülüyor. Türkiye, geçmişte deprem ve sel gibi doğal afetlerde birçok ülkeye yardımda bulunmuş ve uluslararası kuruluşlarla iş birliği mekanizmaları geliştirmiştir. Bu kapsamda, Nepal'e teknik ekipman, arama kurtarma ve geçici barınma desteği sağlanması gündeme gelebilir. Ayrıca, felaket, Himalaya bölgesinin iklim değişikliğine karşı kırılganlığını hatırlatırken, Türkiye'nin iklim diplomasisindeki aktif rolünü güçlendirmesi açısından bir fırsat sunuyor. Türkiye'nin, Birleşmiş Milletler başta olmak üzere uluslararası platformlarda bu tür iklim kaynaklı afetlere karşı dayanıklılığın artırılmasına yönelik girişimlere destek vermesi beklenir.
