Ukrayna'da en az 13 küçük yaştaki çocuk, Rusya tarafından para karşılığı kendi ülkelerine saldırı düzenlemekle suçlanarak hapsedildi. Söz konusu çocuklar, Rus istihbarat servislerinin yönlendirmesiyle sabotaj, kundakçılık ve bombalı saldırı girişimlerinde kullanıldı. Ukrayna yetkilileri, bu durumun savaşın çocuklar üzerindeki yıkıcı etkisini gözler önüne serdiğini belirtiyor.
Çocukların Nasıl Kullanıldığı Ortaya Çıktı
Ukrayna güvenlik güçlerinin yürüttüğü soruşturmalara göre, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e bağlı istihbarat birimleri, işgal altındaki bölgelerde ve çevrimiçi platformlarda yaşları 14 ila 17 arasında değişen gençleri hedef aldı. Bu çocuklara, para karşılığında belirli görevleri yerine getirmeleri teklif edildi. Görevler arasında tren raylarını sabote etmek, askeri araçları yakmak, kamu binalarına molotof kokteyli atmak ve hatta bombalı paketleri patlatmak yer alıyordu.
Çocukların bir kısmı, sosyal medya üzerinden radikalize edildi. Rus ajanlar, gençlerle Telegram ve diğer mesajlaşma uygulamaları üzerinden iletişim kurarak onlara "kolay para kazanma" vaadiyle yaklaştı. Ukrayna Savcılığı, bu çocukların bir kısmının daha önce herhangi bir suç kaydı olmadığını, ancak ailevi sorunlar veya maddi sıkıntılar nedeniyle bu tuzağa düştüklerini belirtiyor. Soruşturma kapsamında, Rusya'nın bu yöntemle en az 50 çocuğu hedef aldığı, bunlardan 13'ünün yakalanıp tutuklandığı ifade ediliyor.
Ukrayna İçişleri Bakanlığı, tutuklanan çocukların ağır cezai yaptırımlarla karşı karşıya olduğunu açıkladı. Sabotaj ve terör suçlamalarıyla yargılanan çocuklara 10 yıla kadar hapis cezası verilebiliyor. Ancak yetkililer, bu çocukların aslında Rusya'nın manipülasyonunun kurbanı olduğunu vurguluyor. Bazı davalarda mahkemeler, çocukların yaşını ve psikolojik durumunu dikkate alarak daha hafif cezalar verebiliyor.
Rusya'nın Çocuk Askerleştirme Stratejisi
Bu olay, Rusya'nın Ukrayna'daki savaşta çocukları sistematik olarak nasıl kullandığının son kanıtlarından biri. Birleşmiş Milletler ve uluslararası insan hakları örgütleri, Rusya'yı çocuk asker kullanmak ve çocukları silahlı çatışmalara dahil etmekle suçluyor. İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) ve UNICEF, işgal altındaki bölgelerde çocukların zorla askere alındığına dair raporlar yayımladı. Ayrıca, Rusya'nın işgal ettiği topraklarda çocuklara yönelik askeri eğitim kampları düzenlediği ve onları milis güçlerine katılmaya teşvik ettiği belgelenmiş durumda.
Ukrayna hükümeti, bu tür eylemleri savaş suçu olarak nitelendiriyor ve uluslararası mahkemelerde Rus yetkililerin yargılanması için delil topluyor. Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM), Rusya'nın çocukları silahlı çatışmalarda kullanmasını savaş suçu kapsamında soruşturuyor. UCM savcıları, özellikle işgal altındaki bölgelerde çocuklara yönelik sistematik bir program yürütüldüğünü belirtiyor.
Rusya ise suçlamaları reddediyor. Kremlin sözcüsü Dmitri Peskov, bu iddiaların "asılsız" olduğunu ve Ukrayna'nın kendi çocuklarını kullanarak Rusya'yı karalamaya çalıştığını öne sürüyor. Ancak uluslararası gözlemciler ve bağımsız gazeteciler, Rusya'nın işgal altındaki bölgelerde çocuklara yönelik askeri faaliyetlerini belgeleyen çok sayıda kanıt sunmuş durumda.
Uluslararası Tepkiler ve Hukuki Boyut
Bu gelişme, uluslararası toplumun Rusya'ya yönelik yaptırımlarını ve kınamalarını daha da artırabilir. ABD Dışişleri Bakanlığı, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, Rusya'nın çocukları savaş aracı olarak kullanmasının kabul edilemez olduğunu ve bunun savaş suçu teşkil ettiğini bildirdi. Avrupa Birliği de benzer bir açıklama yaparak, sorumluların hesap vermesi gerektiğini vurguladı.
Ukrayna, bu tür olayların önüne geçmek için çocuklara yönelik rehabilitasyon programları başlattı. Tutuklanan çocukların bir kısmı, psikolojik destek ve eğitim programlarına yönlendiriliyor. Ancak uzmanlar, savaşın çocuklar üzerindeki travmatik etkisinin uzun yıllar süreceğini belirtiyor. Ukrayna Eğitim Bakanlığı, işgal altındaki bölgelerde okulların Rusya tarafından askeri propaganda merkezine dönüştürüldüğünü ve çocukların burada anti-Ukrayna söylemlerle yetiştirildiğini ifade ediyor.
Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Komitesi, Rusya'nın çocuk haklarını ihlal ettiğini ve bu durumun uluslararası hukuka aykırı olduğunu defalarca dile getirdi. Komite, Rusya'dan çocukları silahlı çatışmalardan uzak tutmasını ve onlara yönelik insan hakları ihlallerini sonlandırmasını talep etti. Ancak Rusya, BM kararlarını görmezden gelmeye devam ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Rusya'nın Ukraynalı çocukları kendi ülkelerine saldırıda kullanması, Karadeniz bölgesindeki istikrarsızlığı derinleştiriyor. Türkiye, Ukrayna ile Rusya arasında denge politikası izlerken, bu tür insan hakları ihlalleri Ankara'nın arabuluculuk çabalarını zorlaştırabilir. Çocukların savaşta kullanılması, uluslararası hukuka aykırı olup, Türkiye'nin savunduğu insani değerlerle bağdaşmaz. Ayrıca, bölgedeki çatışmaların uzaması, Türkiye'nin enerji güvenliği ve ticaret yolları için risk oluşturuyor. Türkiye'nin, Ukrayna'ya yönelik insani yardımlarını artırması ve çocuk hakları ihlallerine karşı uluslararası platformlarda daha aktif olması bekleniyor.
