ABD'de 2026 ara seçimlerine iki aydan kısa bir süre kalırken, Cumhuriyetçiler seçim sürecini etkilemek amacıyla yaklaşık 200 hukuki mücadele yürütüyor. Cumhuriyetçi Ulusal Komite (RNC), 'seçim bütünlüğü' adı altında yürüttüğü operasyonla seçim kurallarını kendi lehine şekillendirmeye çalışıyor. Axios'un haberine göre, bu davaların önemli bir kısmında parti resmi olarak taraf olmasa da, sahadaki avukat ağı ve mali destek RNC tarafından sağlanıyor. Seçim uzmanları, bu hukuki savaşların seçmenlerin oy kullanma erişimini kısıtlayabileceği ve seçim sonuçlarına yönelik güveni sarsabileceği uyarısında bulunuyor.
Seçim Bütünlüğü Adı Altında Hukuki Taarruz
2020 başkanlık seçimlerinden bu yana Cumhuriyetçi Parti, 'seçim bütünlüğü' söylemini geniş bir hukuki stratejiye dönüştürdü. RNC, 2024 seçim döngüsünde 'Seçim Bütünlüğü Operasyonu' adıyla başlattığı girişimi 2026 ara seçimlerine taşıdı. Parti yetkilileri, bu operasyonun amacını 'seçmenlerin güvenini tesis etmek ve seçim kurallarının tarafsız uygulanmasını sağlamak' olarak açıklıyor. Ancak eleştirmenler, bu davaların çoğunun seçmen baskısı yaratmaya ve özellikle azınlık seçmenlerin oy kullanma erişimini zorlaştırmaya yönelik olduğunu belirtiyor.
Axios'un analizine göre, davaların yaklaşık 200'ü seçim yasaları, oy sayım süreçleri, seçmen kayıtları ve posta yoluyla oy kullanma kurallarına odaklanıyor. Bunların bir kısmı doğrudan RNC tarafından açılmışken, önemli bir bölümü yerel avukatlar, müttefik sivil toplum kuruluşları ve eyalet partileri aracılığıyla yürütülüyor. Bu durum, partinin resmi olarak taraf olmadığı davalarda bile etkili olduğu bir gölge hukuk ağı oluşturuyor.
Dava konuları arasında seçmen kimlik yasalarının sıkılaştırılması, posta oylarının sayım sürelerinin kısaltılması, seçim kurullarının yapısının değiştirilmesi ve seçim gözlemcilerinin yetkilerinin genişletilmesi gibi başlıklar yer alıyor. Örneğin, Georgia ve Arizona gibi kritik eyaletlerde, seçim kurullarına partizan atamalar yapılmasını öngören yasa değişiklikleri için açılan davalar bulunuyor. Bu tür değişiklikler, seçim sonuçlarının sertifikasyon sürecini siyasi müdahaleye açık hale getirebilir.
Seçim Güvenliği ve Demokrasi Tartışması
Demokratlar ve seçim hakları savunucuları, bu hukuki saldırıların demokratik süreci aşındırdığını savunuyor. Seçim uzmanları, özellikle 2020 seçimlerinin ardından yayılan asılsız hile iddialarının ardından, bu tür davaların seçmenlerin sisteme olan güvenini daha da zayıflattığını vurguluyor. Brennan Adalet Merkezi gibi kuruluşlar, bu davaların çoğunun seçim güvenliğini artırmak yerine seçmenleri caydırmayı hedeflediğini belirtiyor.
Öte yandan Cumhuriyetçiler, kendi tabanlarında seçim güvenliği konusunun önemli bir mobilizasyon aracı olduğunu düşünüyor. RNC yetkilileri, seçimlerin 'adil ve şeffaf' geçmesi için bu davaların gerekli olduğunu savunuyor. Parti, özellikle 2020'de yaşanan tartışmaların ardından tabanını sandığa taşımak için 'seçim bütünlüğü' mesajını kullanıyor. Bu strateji, hem bağış toplama hem de gönüllü seferberliği açısından verimli sonuçlar veriyor.
Ancak hukuki süreçlerin seçim takvimini etkileme riski de bulunuyor. Bazı eyaletlerde davaların seçim gününe kadar sonuçlanmaması halinde, oy sayım süreçlerinde belirsizlik yaşanabilir. Seçim yönetimi uzmanları, bu durumun seçim sonuçlarının açıklanmasını geciktirebileceği ve kamuoyunda kaos algısı yaratabileceği uyarısında bulunuyor. 2022 ara seçimlerinde Arizona ve Nevada gibi eyaletlerde benzer gecikmeler yaşanmıştı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki seçim hukuku savaşları, Türkiye açısından doğrudan bir etki yaratmasa da küresel demokrasi algısı ve ABD'nin dış politika istikrarı açısından dolaylı sonuçlar doğurabilir. ABD, Türkiye'nin stratejik ortaklarından biri olarak, iç siyasi kutuplaşma ve seçim belirsizlikleri yaşadığında dış politikada öngörülemezlik artabilir. Özellikle savunma iş birlikleri, ticaret anlaşmaları ve bölgesel güvenlik konularında Washington'un karar alma süreçleri yavaşlayabilir. Ayrıca, ABD'de seçim güvenliğine yönelik tartışmalar, dünya genelinde seçim sistemlerine olan güveni etkileyerek otoriter eğilimleri güçlendirebilir. Türkiye, ABD ile ilişkilerinde istikrarlı bir ortaklık için seçim dönemlerinde diplomatik kanalları açık tutmalı ve olası geçiş dönemlerine hazırlıklı olmalıdır.
