Rusya, Ukrayna genelinde yoğunlaştırdığı saldırılarda Kiev yakınlarındaki sivil yerleşimleri ve altyapıyı hedef aldı. Saldırılarda en az 12 sivil öldü, çok sayıda kişi yaralandı ve evler ile depolar büyük hasar gördü. Ukrayna Devlet Acil Durum Servisi, başkent Kiev'in çevresindeki yerleşimlerde çıkan yangınlara müdahale etti. Bu son saldırı dalgası, Rusya'nın sivil altyapıya yönelik saldırılarını sürdürdüğünü ve çatışmanın sivil halk üzerindeki yıkıcı etkisini artırdığını gösteriyor.
Gelişmenin arka planı
Rus güçleri, son 24 saat içinde Ukrayna'nın birçok bölgesine füzeler ve kamikaze İHA'larla saldırı düzenledi. Ukrayna Hava Kuvvetleri, hava savunma sistemlerinin başkent Kiev dahil olmak üzere çok sayıda hedefi düşürdüğünü bildirdi. Ancak bazı füzeler ve İHA'lar savunmayı aşarak sivil bölgelere ulaştı. Kiev Bölge Askeri Yönetimi Başkanı Oleksandr Kuleba, bölgede gece boyunca en az altı patlama meydana geldiğini ve bazılarının kritik altyapı tesislerini hedef aldığını söyledi. Yetkililere göre, en az bir kişi Kiev yakınlarındaki bir yerleşimde hayatını kaybetti; ayrıca konut binaları ve bir depoda yangınlar çıktı.
Saldırıların odak noktalarından biri de enerji altyapısı oldu. Ukrayna'nın ulusal enerji şirketi Ukrenergo, ülkenin doğu ve güney bölgelerindeki trafo merkezlerinin vurulduğunu ve acil kesintiler uygulandığını açıkladı. Enerji Bakanı German Galuşçenko, Rusya'nın savaşın başlangıcından bu yana enerji sektörüne yönelik en yoğun saldırılarından birini gerçekleştirdiğini belirtti. Bakan, ülke genelinde on binlerce kişinin elektriksiz kaldığını ve ekiplerin hasarın onarımı için çalıştığını ifade etti. Ukrayna Demiryolları da bazı hatlarda geçici kesintiler yaşandığını ve seferlerin yeniden düzenlendiğini duyurdu.
Valentyna, Kiev'in banliyölerinden birinde yaşayan bir kadın, saldırı anında evinde olduğunu ve pencerelerinin patlama dalgasıyla kırıldığını anlattı: "Çok korkunçtu. Evimiz sarsıldı, çocuklarımızla birlikte bodruma indik. Şimdi sokaklar enkaz dolu, komşularımızın evleri de hasar gördü." Yerel yetkililer, hasar gören binalarda arama kurtarma çalışmalarının sürdüğünü ve ölü sayısının artabileceğini belirtti. Ukrayna İçişleri Bakanlığı, ölen sivillerin kimlik tespiti için çalışmaların devam ettiğini açıkladı.
Bölgesel veya küresel boyut
Saldırılar, Rusya'nın son haftalarda Ukrayna'ya yönelik saldırılarını yoğunlaştırdığı bir döneme denk geldi. Geçtiğimiz hafta sonu Harkov'a düzenlenen saldırılarda çok sayıda sivil ölmüş, Odesa'da da liman altyapısı vurulmuştu. Bu yeni saldırı dalgası, Moskova'nın cephe hattındaki durumu etkileme ve Ukrayna'nın enerji sistemini çökertme çabalarının bir parçası olarak görülüyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, daha önce yaptığı açıklamalarda, Ukrayna'nın enerji tesislerine yönelik saldırıların "askeri hedefleri vurmaya yönelik" olduğunu savunmuş, ancak uluslararası toplum bu saldırıları savaş suçu olarak nitelendirmişti.
Uluslararası toplumdan tepkiler gecikmedi. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, saldırıları kınayarak, "Sivillere yönelik saldırılar uluslararası hukukun açık ihlalidir ve derhal durdurulmalıdır" ifadelerini kullandı. Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, Twitter hesabından yaptığı paylaşımda, "Rusya'nın sivil altyapıya yönelik acımasız saldırılarını en güçlü şekilde kınıyorum. Sorumlular hesap verecek" dedi. ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken ise yaptığı yazılı açıklamada, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırılarının "kasıtlı olarak sivil nüfusu hedef aldığını" belirterek, Ukrayna'ya hava savunma sistemleri desteğini artıracaklarını duyurdu. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg de Brüksel'de yaptığı açıklamada, ittifakın Ukrayna'ya savunma desteğini sürdüreceğini ve yeni hava savunma sistemlerinin teslimatının hızlandırılacağını söyledi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin güvenliğini doğrudan etkilemese de, bölgesel istikrar açısından önemlidir. Türkiye, Karadeniz'deki güvenlik dengeleri ve enerji hatlarının kesintisiz işlemesi için Ukrayna'daki duruma hassasiyetle yaklaşmaktadır. Rusya'nın enerji altyapısına saldırıları, bölgesel enerji piyasalarında dalgalanmalara yol açabilir. Türkiye, iki ülke arasındaki arabulucu rolünü sürdürebilmek için diplomatik dengeleri gözetmek durumundadır. Ayrıca, NATO üyesi olarak müttefiklerin Ukrayna'ya desteği bağlamında Türkiye'nin savunma politikaları da bu süreçten etkilenebilir. Türkiye'nin, insani yardım koridorları ve tahıl anlaşmasının geleceği gibi konulardaki tutumu da bu saldırılar nedeniyle yeniden gündeme gelebilir.
