Romanya'nın Oradea kentinde düzenlenmesi planlanan Onur Yürüyüşü, yerel yönetim tarafından üst üste dördüncü kez engellendi. Aktivistenler ise karara rağmen yürüyüşü gerçekleştireceklerini açıkladı. Oradea, Avrupa Birliği'nde LGBTİ+ etkinliklerinin yerel makamlar tarafından sistematik olarak reddedildiği tek büyük şehir konumunda. Bu yılki başvuru da 2021, 2022 ve 2023'te olduğu gibi reddedildi.
Yerel Yönetim ve Merkezi Hükümet Arasında Gerilim
Oradea Belediyesi, Onur Yürüyüşü için yapılan başvuruyu "kamu düzeni ve güvenliği gerekçesiyle" reddetti. Ancak aktivistler, bu kararın ayrımcılık olduğunu ve Anayasa'ya aykırı olduğunu savunuyor. Romanya Anayasa Mahkemesi, daha önce benzer başvurularda belediyelerin bu tür etkinlikleri engelleyemeyeceğine hükmetmişti. Buna rağmen Oradea Belediyesi, kararları uygulamıyor. Aktivistenler, bu yıl da yürüyüşü gerçekleştirmek için alternatif planlar yapıyor. Şehir merkezinde bir araya gelerek, barışçıl bir şekilde yürüyeceklerini duyurdular.
AB ve Uluslararası Toplumun Tepkisi
Oradea'daki engelleme, Avrupa Birliği kurumlarının ve uluslararası insan hakları örgütlerinin tepkisini çekiyor. Avrupa Komisyonu, LGBTİ+ hakları konusunda Romanya'ya birçok kez uyarıda bulundu. Ancak yerel yönetimlerin bu konuda bağımsız hareket etmesi, merkezi hükümetin de müdahale etmemesi eleştiriliyor. Avrupa Parlamentosu, konuyu gündemine taşıdı. Oradea'daki durum, AB'nin temel değerleri olan ifade özgürlüğü ve ayrımcılık yasağı açısından bir test haline geldi. Romanya'nın AB dönem başkanlığı sırasında da benzer sorunlar yaşanmıştı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Romanya'daki bu gelişme, Türkiye'nin de üyesi olduğu Avrupa Konseyi ve AB sürecinde ifade özgürlüğü ve ayrımcılık yasağı gibi temel hakların önemini bir kez daha hatırlatıyor. Türkiye'de de benzer şekilde Onur Yürüyüşleri'ne izin verilmemesi, uluslararası kurumların eleştirilerine neden oluyor. Bu bağlamda, Oradea'da yaşananlar, Türkiye'deki LGBTİ+ hakları mücadelesi için de bir referans oluşturuyor. Türkiye'nin AB üyelik sürecinde bu tür hak ihlallerinin yakından takip edildiği ve bunun müzakerelere yansıdığı biliniyor. Dolayısıyla, Romanya'daki bu karar, Türkiye'nin de benzer konularda atacağı adımları etkileyebilir.
