Moldova hükümet sözcüsü, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'in Norveç'e planlanan ziyareti öncesinde, Moldova topraklarına bir Rus insansız hava aracının (İHA) düşmesi nedeniyle havalimanında bekletildiğini ve kalkışının geciktiğini bildirdi. Sözcü, yaptığı yazılı açıklamada, Rus İHA'sının Moldova topraklarına düştüğünün tespit edilmesinin ardından Zelenskiy'in uçağına kalkış izni verildiğini belirtti. Olay, Moldova'nın başkenti Kişinev'deki uluslararası havalimanında yaşandı. Zelenskiy'in Norveç ziyareti, Kuzey Avrupa ülkeleriyle yapılacak görüşmeler kapsamında planlanmıştı.
Olayın Arka Planı ve Moldova'nın Tutumu
Moldova, Ukrayna sınırında yer alan ve Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik geniş çaplı işgali boyunca hava sahası ihlalleri ve İHA düşmeleriyle karşı karşıya kalan bir ülke. Kişinev yönetimi, daha önce de ülke topraklarına düşen Rus İHA'ları veya füze parçaları nedeniyle Moskova'yı protesto etmiş, bu tür olayların bölgede tansiyonu yükselttiğini vurgulamıştı. Son olayda, Moldova hükümet sözcüsü, Devlet Başkanı Zelenskiy'in uçağının güvenliği için havalimanında kısa süreli bir bekleme yaşandığını, tehdidin ortadan kalkmasıyla uçuşun gerçekleştiğini kaydetti. Moldova makamları, İHA'nın hangi bölgeye düştüğüne dair detay paylaşmadı; ancak olayın sınır bölgesinde meydana geldiği tahmin ediliyor.
Moldova, 2022'den bu yana Rusya'nın Ukrayna'daki savaşının yansımalarını doğrudan hissediyor. Ülke, zaman zaman Rus füzelerinin ve İHA'larının hava sahasını ihlal etmesiyle gündeme geliyor. Kişinev yönetimi, Batı yanlısı bir çizgi izleyerek Avrupa Birliği (AB) üyeliğine başvurmuş ve Brüksel ile ilişkilerini derinleştirmiş durumda. Bu olay, Moldova'nın jeopolitik kırılganlığını bir kez daha gözler önüne seriyor. Ülke, aynı zamanda Gagavuzya Özerk Bölgesi ve Transdinyester'deki ayrılıkçı yönetimle ilgili iç sorunlarla da uğraşıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Zelenskiy'in Norveç ziyareti, Ukrayna'nın Kuzey Avrupa ülkeleriyle savunma işbirliğini güçlendirme ve destek arayışlarını sürdürme çabasının bir parçası. Norveç, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin başlangıcından bu yana Kiev'e askeri ve mali yardım sağlayan ülkeler arasında yer alıyor. Zelenskiy'in seyahatinin gecikmesi, savaşın Ukrayna dışına taşan güvenlik risklerini ve Moldova gibi komşu ülkelerin karşı karşıya olduğu tehditleri gösteriyor. Rus İHA'larının Moldova topraklarına düşmesi, NATO ve AB sınırlarına yakın bölgelerde istikrarı tehdit eden bir faktör olarak değerlendiriliyor.
Olay, aynı zamanda Rusya'nın Ukrayna'daki savaşta insansız hava araçlarını yoğun şekilde kullanmaya devam ettiğini ve bu araçların bazen komşu ülkelerin hava sahasını ihlal edebildiğini gösteriyor. Moldova, NATO üyesi olmasa da Batı ile entegrasyon sürecini hızlandırmış durumda. AB, Moldova'ya aday ülke statüsü vermiş ve reform sürecini destekliyor. Bu tür güvenlik olayları, Moldova'nın Batı kurumlarıyla işbirliğini daha da önemli kılıyor. Uluslararası toplum, Rusya'nın komşu ülkelerin egemenliğine saygı göstermesi gerektiğini yinelerken, Moskova bu tür olaylarla ilgili genellikle sessiz kalıyor veya sorumluluğu reddediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Karadeniz'e kıyısı olan Türkiye, Moldova'daki gelişmeleri yakından izliyor. Rus İHA'larının Moldova topraklarına düşmesi, Karadeniz bölgesindeki güvenlik risklerini artırıyor ve Türkiye'nin bölgesel istikrarı koruma çabalarını zorlaştırıyor. Türkiye, Ukrayna ve Rusya arasında denge siyaseti yürütürken, Moldova'nın istikrarı da Ankara'nın güvenlik çıkarları açısından önemli. Ayrıca, Türkiye, Moldova ile ekonomik ve kültürel bağlara sahip; Gagavuzya'daki Türk soydaşların durumu da dikkate alınıyor. Bu olay, Karadeniz'de tansiyonun düşürülmesi için diyalog ve diplomasi ihtiyacını bir kez daha ortaya koyuyor.
