Pakistan İçişleri Bakanı Muhsin Nakvi, İran’ın dini lideri Ali Hamaney’e hitaben yazılmış “özel bir mektup”la birlikte bugün Tahran’a gitti. Ziyaret, ABD ile İran arasında tırmanan gerginliği yatıştırmak için Pakistan’ın arabuluculuk girişimlerinin bir parçası olarak görülüyor. Bakan Nakvi’nin, İranlı mevkidaşı ve üst düzey güvenlik yetkilileriyle de bir araya gelmesi bekleniyor. Bu diplomatik hamle, Körfez ülkelerinin artan endişelerine ve savaş uyarılarına sahne olan bir dönemde geldi.
Kriz Arabuluculuğu: Pakistan’ın Stratejik Rolü
Pakistan, hem ABD hem de İran’la kurduğu dengeli ilişkiler sayesinde bölgesel arabuluculuk için biçilmiş kaftan gibi görünüyor. Geçtiğimiz haftalarda İslamabad, Washington’a da benzer bir mektup göndermiş ve iki taraf arasında gerilimin düşürülmesi için çağrıda bulunmuştu. Pakistan Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, İran ziyaretinin “bölgesel barış ve istikrarı güçlendirme” amacı taşıdığı belirtildi. Ancak analistler, İran’ın nükleer programı ve ABD’nin yaptırımları gibi temel anlaşmazlık konuları ele alınmadıkça, bu tür mektup diplomasisinin sınırlı kalabileceği uyarısında bulunuyor.
Öte yandan, Pakistan’ın son dönemde İran’la sınır güvenliği konusunda da iş birliğini artırdığı biliniyor. İki ülke arasında terörle mücadele ve sınır ötesi operasyonlar konusunda mutabakat sağlanmış durumda. Nakvi’nin ziyaretinin bu hassas dosyayı da kapsaması muhtemel.
Körfez Alarmı: Tırmanma Riski Büyüyor
Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) üyesi ülkeler, ABD-İran arasındaki gerginlikten ciddi şekilde kaygı duyuyor. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar gibi ülkeler, olası bir çatışmanın petrol fiyatlarını fırlatacağını ve Körfez’in istikrarını tehdit edeceğini düşünüyor. Özellikle Hürmüz Boğazı’nın güvenliği ve deniz trafiği, tüm küresel enerji piyasası için kilit önem taşıyor. Bu nedenle Körfez ülkeleri, Pakistan’ın arabuluculuk çabalarını desteklerken, bir yandan da kendi diplomasi kanallarını açık tutuyor.
ABD yönetimi ise İran’a karşı “maksimum baskı” politikasını sürdürüyor. Son olarak İran’ın Husilere silah sağladığı iddiasıyla yeni yaptırımlar açıklandı. İran tarafı ise ABD’nin bölgedeki askeri varlığını “provokasyon” olarak nitelendiriyor ve misilleme tehdidinde bulunuyor. Bu kısır döngü, Pakistan gibi arabulucuların elini zorlaştırsa da, tarafların doğrudan bir çatışma istememesi nedeniyle diplomatik zemin hala korunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İran ve Pakistan’ın da aralarında bulunduğu İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi olarak bölgesel istikrara önem veriyor. ABD-İran gerilimi, Türkiye’nin enerji arz güvenliğini ve Irak, Suriye gibi komşu ülkelerdeki güç dengelerini doğrudan etkiliyor. Türkiye, hem NATO üyesi hem de İran’la sınır komşusu olması nedeniyle bu krizde denge politikası izliyor. Pakistan’ın arabuluculuk girişimi, Türkiye’nin de desteklediği diplomatik çözüm arayışlarıyla örtüşüyor. Ancak Ankara’nın, özellikle İran’ın nükleer programı ve bölgesel nüfuzu konusunda kendi çıkarlarını da gözettiği unutulmamalı. Bu nedenle gelişmeler, Türk dış politikası açısından yakından takip ediliyor.
