ABD Senatosu'nda Cumhuriyetçi kanat, eski lider Mitch McConnell'in sağlık durumuyla ilgili gizlilik perdesini aralamaya çalışan parti içi muhalefetle karşı karşıya. 84 yaşındaki McConnell'in son haftalarda kamuoyu önünde yaşadığı bir dizi donakalma nöbeti, sağlık raporlarının açıklanması yönündeki talepleri artırdı. Parti liderliği ise konuyu kapatmaya çalışıyor.
Gelişmenin arka planı
McConnell, Mart 2023'te düşmeye bağlı beyin sarsıntısı geçirdikten sonra Senato'daki görevine dönmüş, ancak Temmuz ayında bir basın toplantısında aniden donakalıp konuşamaz hale gelmişti. Benzer bir nöbet Ağustos ayında Kentucky'de tekrarlanınca, sağlık durumuyla ilgili endişeler iyice büyüdü. McConnell'in ekibi, doktorların kendisine herhangi bir nöbet bozukluğu teşhisi koymadığını ve normal hayatına devam edebileceğini açıklasa da, bu güvence parti içindeki bazı isimleri ikna etmeye yetmedi.
Cumhuriyetçi Parti'nin eski başkan adaylarından ve McConnell'in uzun süreli siyasi rakibi olan eski Başkan Donald Trump'ın destekçileri, bu durumu McConnell'in görevi bırakması için bir fırsat olarak görüyor. Trump yanlısı bazı isimler, McConnell'in 'derin devlet' olarak nitelendirdikleri yapının bir parçası olduğunu iddia ederek, sağlık sorunlarının gizlenmesini eleştiriyor.
Bölgesel veya küresel boyut
McConnell, ABD siyasetinde belki de en etkili Cumhuriyetçi figürlerden biri olarak kabul ediliyor. 2007'den 2023'e kadar Senato Cumhuriyetçi Lideri olarak görev yapan McConnell, özellikle yargı atamaları ve bütçe müzakerelerinde kritik roller oynadı. Sağlık durumuyla ilgili belirsizlik, sadece Cumhuriyetçi Parti iç dengelerini değil, aynı zamanda Kongre'nin işleyişini ve ABD'nin iç politikasını da etkileyebilir. McConnell'in çekilmesi halinde, Senato Cumhuriyetçi Liderliği için John Thune, John Cornyn gibi isimler öne çıkıyor. Ancak bu değişim, özellikle Trump'la ilişkiler ve Ukrayna'ya yardım gibi konularda politika değişikliklerine yol açabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
McConnell, Türkiye'nin ABD ile ilişkilerinde önemli bir figürdü. Özellikle F-35 programı ve CAATSA yaptırımları konusunda Türkiye karşıtı bir tutum sergileyen McConnell'in pozisyonunu kaybetmesi veya zayıflaması, Türkiye-ABD ilişkilerinde kısa vadeli bir rahatlama sağlayabilir. Ancak McConnell'in yerini alacak isimlerin de Türkiye'ye yönelik benzer bir sertlik göstermesi muhtemel. Ayrıca Cumhuriyetçi Parti içindeki Trumpçı kanadın yükselişi, Türkiye'nin NATO içindeki konumunu tartışmaya açabilir. Bu nedenle Ankara, Senato'daki güç dengelerini yakından takip etmek zorunda.