Kazakistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), ülkenin güneyindeki Jambıl bölgesinde 1,2 milyar avro (yaklaşık 1,3 milyar dolar) değerinde dev bir rüzgar çiftliğinin inşaatına başladı. Proje, Orta Asya'nın en büyük yenilenebilir enerji girişimlerinden biri olarak kayıtlara geçerken, Kazakistan'ın fosil yakıtlardan temiz enerjiye geçiş hedefinin önemli bir parçasını oluşturuyor. Temel atma törenine Kazakistan Enerji Bakanı ve BAE'li yetkililer katıldı. Rüzgar çiftliğinin 2027 yılına kadar tam kapasite faaliyete geçmesi ve yılda yaklaşık 2,5 milyon ton karbon emisyonunu azaltması bekleniyor.
Projenin Büyüklüğü ve Enerji Dönüşümü
Proje, toplam 1 gigawatt (GW) kurulu güce sahip olacak ve bu kapasiteyle Orta Asya bölgesinde türünün en büyüğü olacak. Rüzgar çiftliği, 200'den fazla türbinle yılda yaklaşık 3,5 terawatt-saat elektrik üretecek. Bu miktar, yaklaşık 1 milyon hanenin yıllık elektrik tüketimine denk geliyor. Kazakistan, halen elektrik üretiminin yüzde 70'inden fazlasını kömürden sağlıyor. Ancak ülke, 2060 yılına kadar net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda yenilenebilir enerji payını artırmayı planlıyor. Bu proje, Kazakistan'ın 2030 yılına kadar yenilenebilir enerji payını yüzde 15'e çıkarma hedefinin önemli bir adımı olarak görülüyor.
BAE merkezi Masdar şirketi tarafından geliştirilen proje, aynı zamanda Kazakistan'ın yabancı yatırım çekme stratejisinin de bir yansıması. Masdar, Orta Asya'da benzer projeler için görüşmeler yürütürken, Kazakistan'da 10 GW'a kadar yenilenebilir enerji yatırımı planlıyor. Bunun 5 GW'ı rüzgar, 5 GW'ı güneş enerjisi olacak.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu yatırım, sadece Kazakistan için değil, tüm Orta Asya bölgesi için bir dönüm noktası. Bölge ülkeleri, Sovyet döneminden kalma fosil yakıt altyapısından kurtulmak için yenilenebilir enerjiye yöneliyor. Kazakistan, zengin petrol ve doğalgaz rezervlerine rağmen, iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında yeşil enerjiye geçişte bölgesel lider olmayı hedefliyor. Proje, Çin ve Rusya'nın ardından bölgede en büyük yenilenebilir enerji yatırımı olarak öne çıkıyor. Ayrıca, BAE'nin Orta Asya'da artan yatırımlarının bir göstergesi. BAE, son yıllarda Azerbaycan, Özbekistan ve Kırgızistan'da da benzer projeler geliştiriyor.
Küresel ölçekte, bu yatırım petrol ihracatçısı ülkelerin fosil yakıt bağımlılığını azaltma çabalarının bir parçası. Kazakistan, COP29'da 2030'a kadar yenilenebilir enerji kapasitesini üç katına çıkarma taahhüdü vermişti. Bu proje, bu taahhüdün hayata geçirilmesinde kritik bir adım.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin enerji politikaları için önemli bir referans oluşturuyor. Türkiye, Orta Asya Türk Cumhuriyetleri ile artan enerji işbirliğini çeşitlendirme arayışında. Kazakistan'ın yenilenebilir enerji atılımı, Türk şirketlerine rüzgar türbini, güneş paneli ve mühendislik hizmetleri gibi alanlarda işbirliği fırsatı sunabilir. Ayrıca, BAE-Türkiye ilişkilerinin son dönemde hızla normalleşmesi, üçlü enerji ortaklıkları için zemin hazırlayabilir. Öte yandan, Kazakistan'ın fosil yakıtlardan yenilenebilire geçişi, Hazar Denizi'ndeki enerji koridorlarını da etkileyebilir. Türkiye, bu dönüşümde lojistik bir merkez olma rolünü güçlendirebilir.
