ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, ABD-Meksika-Kanada Serbest Ticaret Anlaşması'nı (USMCA) uzatmayacağını resmen duyurması bekleniyor. Bu karar, 32 yıldır yürürlükte olan Kuzey Amerika serbest ticaret bölgesinin tasfiyesi için 10 yıllık bir geri sayımı başlatacak. Washington'dan yapılacak açıklamanın, Çarşamba günü resmiyet kazanması öngörülüyor. Karar, üç ülke arasındaki ticari ilişkilerde köklü bir değişimin habercisi olarak değerlendiriliyor.
Gelişmenin arka planı
USMCA, 1994 yılında yürürlüğe giren NAFTA'nın (Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması) yerini almak üzere 2020'de imzalanmıştı. Anlaşma, otomotiv, tarım ve dijital ticaret gibi kritik sektörlerde yeni kurallar getirmişti. Trump yönetimi, anlaşmayı "Amerikan işçileri için daha adil" olarak tanımlamıştı. Ancak Beyaz Saray'ın mevcut tutumu, anlaşmanın süresinin dolmasına izin verme yönünde. Uzmanlar, bu hamlenin özellikle otomotiv sektöründe tedarik zincirlerini altüst edebileceği uyarısında bulunuyor. Meksika ve Kanada, ABD'nin kararına hazırlıklı olmadıklarını ve diplomatik çözüm arayışına gireceklerini sinyalledi.
Trump yönetiminin bu adımı, seçim öncesi dönemde korumacı ekonomi politikalarının bir yansıması olarak görülüyor. Başkan Trump, daha önce NAFTA'yı "Amerikan işçilerini sömüren bir felaket" olarak nitelendirmişti. USMCA'nın fesih süreci, 10 yıl boyunca kademeli olarak işleyecek ve bu süre zarfında taraflar yeni ticaret düzenlemeleri üzerinde müzakere yapabilecek.
Bölgesel veya küresel boyut
Kuzey Amerika, küresel ticaretin yaklaşık dörtte birini oluşturan dev bir ekonomik blok. USMCA'nın çökmesi, sadece bölge ülkelerini değil, aynı zamanda Asya'dan Avrupa'ya birçok ekonomiyi etkileyebilir. Özellikle Çin ve AB arasındaki ticaret savaşlarının gölgesinde, bu karar küresel ticaret sisteminde yeni bir kırılma noktası yaratabilir. Meksika, ABD'ye ihracatında otomotiv ve tarım ürünlerine bağımlı; Kanada ise enerji ve kereste sektöründe benzer bir hassasiyete sahip. Her iki ülke de ABD pazarına erişim kaybını telafi edecek alternatif rotalar aramak zorunda kalabilir. Bu durum, Çin ve AB ile yeni ticaret anlaşmalarının hızlanmasına yol açabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, ABD ile ticaret hacmini artırmaya çalışırken, USMCA'nın fesih süreci dolaylı etkiler yaratabilir. Kuzey Amerika pazarında daralma, Türk ihracatçıları için yeni fırsatlar sunabilir; ancak küresel ticarette artan korumacılık, Türkiye'nin ihracat odaklı büyüme modeli için risk teşkil ediyor. Ayrıca, ABD'nin serbest ticaret anlaşmalarından geri adım atması, Türkiye-ABD arasında müzakere edilen ticaret hedeflerini olumsuz etkileyebilir. Bu gelişme, Türkiye'nin AB ve Asya odaklı ticaret stratejilerini çeşitlendirme ihtiyacını bir kez daha ortaya koyuyor.
