İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ile Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, telefon görüşmesinde Lübnan'da çatışmaların sona erdirilmesini ele aldı. İki yetkili, Lübnan egemenliğinin yeniden tesis edilmesi ve ateşkes düzenlemelerinin hızlandırılması gerektiğini vurguladı. Görüşmede Berri, İsrail ile Lübnan arasında varıldığı iddia edilen Çerçeve Anlaşması'nı reddettiğini açıkça ifade etti. Bu gelişme, bölgedeki ateşkes çabalarını daha da karmaşık bir hale getiriyor.
Gelişmenin arka planı
Telefon görüşmesi, İsrail'in Lübnan'ın güneyine yönelik saldırılarının ve Hizbullah'ın kuzey İsrail'e yönelik roket atışlarının devam ettiği bir dönemde gerçekleşti. İran ve Lübnan arasındaki diplomatik temas, bölgesel dengeler açısından kritik bir öneme sahip. Kalibaf ve Berri, görüşmede ateşkesin sağlanması için uluslararası toplumun daha fazla çaba göstermesi gerektiği konusunda mutabık kaldı. Berri'nin İsrail-Lübnan Çerçeve Anlaşması'nı reddetmesi, Beyrut'un mevcut siyasi aktörler arasında anlaşmazlıklar bulunduğunu gösteriyor. Bu anlaşma, ABD ve Fransa'nın arabuluculuğunda İsrail ile Lübnan arasında sınır ihtilaflarını çözmeyi amaçlıyordu. Ancak Berri, anlaşmanın Lübnan egemenliğini zedelediğini ve ulusal çıkarlara aykırı olduğunu savunuyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu gelişme, Ortadoğu'da İran ile İsrail arasındaki gerilimin bir yansıması olarak değerlendirilebilir. İran, Lübnan üzerinden İsrail'e baskı yaparken, Berri'nin anlaşmayı reddetmesi Tahran'ın etkisini güçlendiriyor. Öte yandan, ABD ve Fransa'nın arabuluculuk çabaları sonuçsuz kalıyor. Bölgede bir yangının daha sönmesi zor görünüyor. Uluslararası toplum, Lübnan'daki insani krizin derinleşmesinden endişe duyuyor. BM, ateşkes çağrılarını yinelerken, taraflar arasındaki güvensizlik çözüm sürecini sekteye uğratıyor. Savaşın uzaması, Lübnan ekonomisinin çöküşünü hızlandırıyor ve bölgesel istikrarsızlığı artırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Lübnan'daki gelişmeleri yakından izliyor. İran ve Lübnan arasındaki bu temas, Türkiye'nin bölgedeki nüfuz mücadelesini de etkileyebilir. Ankara, Lübnan'da istikrarın sağlanmasını desteklerken, İran'ın artan etkisi Türkiye'nin çıkarlarıyla çelişebilir. Ayrıca, Türkiye'nin Katar ve Suudi Arabistan ile olan rekabeti, Lübnan üzerinden dolaylı olarak devam ediyor. Türkiye, BM nezdinde yapıcı bir rol oynayarak ateşkes çağrılarını destekleyebilir ve insani yardım sağlayabilir. Bu süreç, Türkiye'nin bölgesel bir güç olarak konumunu güçlendirmesi için bir fırsat olabilir.
