İran, Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü sürdürdüğünü belirtirken, bölgedeki ABD hedeflerine yeni saldırılar düzenlediğini duyurdu. İran ordusu tarafından yapılan açıklamada, Basra Körfezi'ndeki Amerikan askeri noktalarına füzelerle saldırı düzenlendiği ifade edildi. Bu gelişme, iki ülke arasındaki çatışmaların ikinci gününde yaşanırken, ABD Başkanı Donald Trump, Pazar günü yaptığı açıklamada İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapattığı iddiasını yalanladı. Trump, boğazdan geçişin devam ettiğini ve ABD Donanması'nın bölgedeki varlığını sürdürdüğünü vurguladı.
Gelişmenin Arka Planı
İran Devrim Muhafızları Ordusu'na bağlı kuvvetlerin düzenlediği saldırılarda, ABD'ye ait insansız hava araçları ve füze savunma sistemlerinin hedef alındığı bildiriliyor. İranlı yetkililer, saldırıların ABD'nin bölgedeki 'provokatif' faaliyetlerine yanıt olduğunu belirtti. Çatışmaların başlamasının ardından İran, Hürmüz Boğazı'nı kontrol altına aldığını ve bu stratejik su yolundan geçişleri denetlediğini duyurmuştu. Bu hamle, küresel petrol arzının yaklaşık %20'sinin geçtiği boğazdaki trafiği tehdit ederken, enerji piyasalarında dalgalanmalara neden oldu. Pentagon'dan yapılan açıklamada ise İran'ın boğazı tamamen kapatmadığı ancak uluslararası gemileri taciz ettiği belirtildi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Hürmüz Boğazı, dünya enerji arzı için kritik öneme sahip. İran'ın boğazı kapatma girişimi, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri başta olmak üzere Körfez ülkelerinin petrol ihracatını doğrudan etkileyebilir. ABD, bölgeye ek savaş gemileri ve uçaklar konuşlandırırken, uluslararası toplumdan tansiyonun düşürülmesi çağrıları geliyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, acil toplantı kararı alırken, Avrupa Birliği de tarafları itidale davet ediyor. Uzmanlar, İran'ın bu hamlesinin, üzerindeki yaptırımların hafifletilmesi için bir pazarlık taktiği olabileceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim, Türkiye'nin enerji güvenliği açısından doğrudan bir tehdit oluşturuyor. Türkiye, petrol ve doğalgaz ithalatının önemli bir kısmını Körfez ülkelerinden sağlıyor; boğazdan geçişin aksaması, enerji maliyetlerini artırabilir ve akaryakıt fiyatlarına yansıyabilir. Ayrıca İran'la komşu olan Türkiye, bölgesel istikrarsızlığın güney sınırlarına sıçramasından endişe ediyor. Ankara, hem ABD hem de İran'la diyalog kanallarını açık tutarak krizin yayılmasını önlemeye çalışıyor.
