Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdelatty, 7 Ekim 2023 tarihinden bu yana Orta Doğu'da yaşanan gelişmelerin, bölgede tek taraflı hegemonya kurma veya siyasi haritayı yeniden çizme girişimlerinin başarısızlığa mahkum olduğunu ortaya koyduğunu söyledi. Mısır resmi haber ajansı Al-Ahram tarafından aktarılan açıklamalarında Abdelatty, gelecekteki her türlü bölgesel düzenlemenin tüm tarafların katılımıyla ve mutabakat temelinde inşa edilmesi gerektiğini vurguladı.
Arka plan: 7 Ekim sonrası bölgesel krizler
7 Ekim 2023'te Hamas'ın İsrail'e yönelik saldırısının ardından İsrail'in Gazze'de başlattığı askeri operasyonlar, bölgesel bir krize dönüştü. Mısır, sınır komşusu olarak hem insani yardım koridorlarının açılması hem de çatışmaların yayılmasının önlenmesi konusunda kritik bir rol üstlendi. Abdelatty'nin açıklamaları, Mısır'ın geleneksel arabuluculuk pozisyonunu koruduğunu ve krizin tek taraflı çözüm girişimlerine karşı olduğunu teyit ediyor.
Mısırlı bakan ayrıca, bölgesel istikrarı sağlamak için uluslararası hukuka dayalı, kapsayıcı bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğini söyledi. Özellikle Filistin sorunu, Lübnan'daki istikrarsızlık, Yemen'deki iç savaş ve Suriye'deki devam eden kriz gibi dosyalarda tek devlet veya aktörün dayatmacı politikalarının uzun vadeli güvenlik sağlayamayacağına dikkat çekti.
Bölgesel yansımalar: Uzlaşı arayışı ve Türkiye'nin rolü
Abdelatty'nin bu çıkışı, Mısır'ın son dönemde özellikle Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkeleriyle koordinasyonunu artırdığı bir döneme denk geliyor. Kahire, İran etkisine karşı denge oluşturma çabaları içinde aktif bir diplomasi yürütüyor. Aynı zamanda Türkiye ile normalleşme süreci devam ederken, Suriye'deki siyasi süreç, Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanları gibi konularda da ortak pozisyon arayışları sürüyor. Mısır'ın bu açıklaması, bölgede yeni bir istikrar çıpası inşa etme çabalarına işaret ediyor.
Bununla birlikte, Arap Birliği'nin İsrail-Filistin çatışmasına ilişkin son İslam İşbirliği Teşkilatı toplantılarında sergilediği birleşik tavır da bölgesel uzlaşı arayışını destekliyor. Mısır, bu bağlamda Filistin yönetimi ile Hamas arasında da uzlaşı girişimlerine aracılık ediyor, ancak bu çabalar halen bir sonuca ulaşmış değil.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Mısır'ın tek taraflı planlara karşı çıkışı, Türkiye'nin bölgesel politikasıyla örtüşen unsurlar taşıyor. Ankara da uzun süredir Orta Doğu'da dış müdahalelerle şekillenen düzenlemelerin başarısız olduğunu, Libya, Suriye ve Irak'ta tarafların katılımıyla kalıcı siyasi çözümler gerektiğini savunuyor. Mısır'ın bu söylemi, Türkiye ile Mısır arasındaki normalleşme sürecinde yeni bir ortak zemin oluşturabilir. Ayrıca, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları ve deniz yetki alanları konusunda da Mısır'ın bölgesel mutabakat arayışı, Türkiye'nin ulusal çıkarlarıyla uyumlu sonuçlar doğurabilir. Ancak iki ülke arasındaki tarihsel gerilimler ve özellikle Müslüman Kardeşler meselesi, işbirliğinin önündeki en büyük engel olmaya devam ediyor.
