Hindistan Başbakanı Narendra Modi, kısa süre önce tamamladığı Endonezya, Avustralya ve Yeni Zelanda ziyaretleriyle ülkesinin Asya-Pasifik bölgesindeki stratejik vizyonunu net biçimde ortaya koydu. ‘Şekillendirici güç’ (shaping power) olarak nitelendirilen bu yeni yaklaşım, Hindistan’ın artık sadece bölgesel bir aktör olmadığını, küresel dengeleri etkileyebilecek bir konuma yükseldiğini gösteriyor. Modi’nin bu üç ülkeyle kurduğu diyalog, ticaret, savunma işbirliği ve deniz güvenliği gibi kritik başlıkları kapsarken, Çin’in bölgedeki artan nüfuzuna karşı bir denge arayışını da yansıtıyor.
Gelişmenin Arka Planı: Hint-Pasifik Stratejisi ve Çin Faktörü
Modi’nin bölge turu, Hindistan’ın ‘Doğu’ya Bakış’ (Look East) politikasından ‘Doğu’da Hareket’ (Act East) politikasına geçişinin somut bir yansıması. Yeni Delhi, özellikle Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi ve askerileşme çabalarına karşılık olarak, Hint-Pasifik bölgesinde daha aktif bir rol üstleniyor. Endonezya ziyareti sırasında imzalanan ortak savunma işbirliği anlaşması, iki ülkenin Malakka Boğazı ve Güney Çin Denizi’ndeki ortak çıkarlarına vurgu yaparken, Avustralya ile yapılan görüşmelerde ise tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi ve kritik mineraller konusunda işbirliği öne çıktı. Yeni Zelanda ise Hint-Pasifik Okyanusu’nun güney ucunda önemli bir ortak olarak görülüyor ve iki ülke arasında serbest ticaret anlaşması müzakereleri yeniden canlandırıldı.
Hindistan’ın bu üç ülkeyle ilişkileri sadece ikili düzeyde kalmıyor; ABD, Japonya ve Avustralya’yı içeren Dörtlü Diyalog (Quad) ile de uyumlu bir çerçeve sunuyor. Modi’nin turu, Quad’ın yanı sıra Doğu Asya Zirvesi ve ASEAN bağlantılı forumlarda Hindistan’ın daha görünür olma stratejisinin bir parçası. Özellikle Endonezya’nın ASEAN dönem başkanlığı sırasında gerçekleşen ziyaret, Hindistan’ın bölgesel kurumlarda daha aktif yer alma isteğini gösteriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Dengeler Değişiyor
Hindistan’ın bu hamlesi, Asya-Pasifik’teki güç dengesini yeniden şekillendiriyor. Çin’in bölgede artan askeri ve ekonomik nüfuzuna karşılık, Hindistan kendini demokratik bir alternatif ve istikrar unsuru olarak konumlandırıyor. Avustralya ile nükleer denizaltı teknolojisi paylaşımını da içeren AUKUS paktına Hindistan’ın tam üye olmasa da yakın işbirliği yapması, savunma alanındaki angajmanın derinliğini gösteriyor. Ekonomik cephede ise Hindistan, tedarik zincirlerinin Çin’e bağımlılığını azaltmayı hedefleyen ‘Çin+1’ stratejisinden yararlanarak bölge ülkeleriyle ticaret hacmini artırmayı planlıyor.
Yeni Zelanda ziyareti, Hindistan’ın Güney Pasifik’teki etkisini genişletme çabasının bir parçası. Bu bölge, Çin’in artan diplomatik ve ekonomik yatırımlarıyla dikkat çekiyor. Hindistan’ın Pasifik Adaları Forumu’na katılımı ve iklim değişikliği konusundaki işbirlikleri, Çin’in bölgedeki ağırlığına karşı bir alternatif sunuyor. Modi’nin turu, aynı zamanda Hindistan’ın Rusya-Ukrayna savaşı ve Orta Doğu’daki krizler karşısında denge politikası izlerken bile Asya-Pasifik’te net bir duruş sergileyebildiğini ortaya koyuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hindistan’ın Asya-Pasifik’te yükselen profili, Türkiye’nin Hint-Pasifik bölgesine yönelik ilgisini artırdığı bir döneme denk geliyor. Türkiye, Hindistan ile savunma sanayii ve ticaret alanında potansiyel işbirliği fırsatlarını değerlendirirken, aynı zamanda Çin’le olan ilişkilerini de dengelemek zorunda. Hindistan’ın bölgede etkin bir oyuncu haline gelmesi, Türkiye’nin Orta Asya ve Güney Asya politikalarını da dolaylı olarak etkileyebilir. Özellikle Hint-Pasifik’teki deniz güvenliği dinamikleri, Türkiye’nin Hint Okyanusu’ndaki varlığı ve Kanal İstanbul projesi gibi girişimleri bağlamında değerlendirilmeli. Türkiye, Hindistan’ın Çin’e karşı denge arayışını kendi çıkarları doğrultusunda kullanabilir ancak bu, Pakistan ve Bangladeş gibi bölgesel müttefikleriyle ilişkilerini de göz önünde bulundurmayı gerektiriyor.
