İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırıları sürerken, Hamas lideri İsmail Haniye, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Gazze'deki kanı iç siyasi hesaplarında kullanacağını iddia etti. Haniye, yaptığı yazılı açıklamada, İsrail'in askeri operasyonlarının gerçek amacının güvenlik değil, Netanyahu'nun seçim kampanyasına katkı sağlamak olduğunu öne sürdü. Bu açıklama, bölgede artan gerilim ve olası bir kara harekâtı tartışmaları ortasında geldi. Hamas lideri, uluslararası toplumu İsrail'in eylemlerine karşı harekete geçmeye çağırdı.
Gelişmenin Arka Planı
İsrail ve Hamas arasındaki çatışmalar, 2007'den bu yana aralıklarla devam ediyor. Son büyük tırmanma, 2021 Mayıs'ında yaşanmış ve 11 gün süren çatışmalarda 250'den fazla Filistinli ve 13 İsrailli hayatını kaybetmişti. O dönemde de benzer şekilde, Hamas liderleri İsrail'in saldırılarını iç siyasi çıkarlar için kullandığını savunmuştu. Netanyahu, 2021'deki çatışmalar sonrasında kamuoyu desteğini artırmış ancak kısa süre sonra koalisyonunu kaybetmişti. Şimdi ise İsrail'de erken seçim tartışmaları yeniden alevlenmiş durumda. Netanyahu'nun yargı reformu protestoları ve koalisyon içi anlaşmazlıklar nedeniyle zor günler geçirdiği bir dönemde, Gazze'ye yönelik operasyonların seçim malzemesi yapılabileceği yorumları güç kazanıyor. Hamas lideri Haniye, açıklamasında bu paralelliğe dikkat çekerek, "Netanyahu, Gazze'de döktüğü kanla kendi koltuğunu korumaya çalışıyor" ifadesini kullandı. İsrail tarafından henüz resmi bir yanıt gelmedi.
Gazze'deki insani durum her geçen gün kötüleşiyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, bölgede yaşayan 2 milyonun üzerinde Filistinli, temel ihtiyaçlara erişimde ciddi sıkıntılar yaşıyor. Elektrik kesintileri, su kıtlığı ve sağlık hizmetlerindeki yetersizlik, uluslararası kuruluşların sık sık gündeme getirdiği sorunlar arasında. Hamas yönetimi, İsrail'in ablukayı sürdürerek halkı cezalandırdığını belirtiyor. İsrail ise ablukanın güvenlik gerekçeleriyle devam ettiğini savunuyor. Son haftalarda artan roket saldırıları ve İsrail'in hava operasyonları, 2014'teki büyük çatışmayı hatırlatıyor. O savaşta 2.100'den fazla Filistinli ve 73 İsrailli ölmüştü.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Ortadoğu'da yaşanan bu gerilim, sadece İsrail ve Filistin'i değil, tüm bölgeyi etkiliyor. Mısır ve Katar, taraflar arasında arabuluculuk yapmaya çalışıyor. Mısır, Gazze sınırında tampon bölge oluşturma ve insani yardımların ulaştırılması konusunda aktif rol oynuyor. Katar ise Hamas'a mali destek sağlamakla eleştiriliyor ancak arabuluculuk çabalarını sürdürüyor. Türkiye, İsrail'in saldırılarını kınayarak Filistin halkının yanında olduğunu açıkladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Netanyahu hükümetini "terör devleti" olarak nitelendirdi ve uluslararası toplumu harekete geçmeye çağırdı. ABD ise İsrail'in kendini savunma hakkını vurgularken, sivil kayıpların önlenmesi için çağrıda bulunuyor. Avrupa Birliği, iki devletli çözümün tek yol olduğunu yineliyor. Ancak yerleşim faaliyetleri ve Kudüs'teki gerilim, barış sürecini sekteye uğratıyor. Son olarak, İsrail'in Gazze'ye yönelik olası bir kara harekâtı, bölgesel bir savaşa yol açabilir. Lübnan Hizbullah'ı, İsrail'e karşı misilleme tehdidinde bulundu. İran da Hamas'a destek verdiğini açıkladı. Bu durum, daha geniş bir çatışma riskini artırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsrail-Hamas gerilimi, Türkiye'nin Ortadoğu politikası açısından kritik bir sınav niteliğinde. Türkiye, Filistin davasını uzun yıllardır destekliyor ve Hamas'ı meşru bir siyasi aktör olarak görüyor. Ancak son dönemde İsrail ile ilişkilerin normalleşmesi yönünde adımlar atılmıştı. Bu çatışma, normalleşme sürecini sekteye uğratabilir. Ayrıca, olası bir kara harekâtı, bölgesel istikrarsızlığı artırarak Türkiye'nin enerji güvenliğini ve ticaret yollarını olumsuz etkileyebilir. Türkiye'nin arabuluculuk rolü üstlenmesi, uluslararası alanda etkinliğini artırabilir. Kamuoyunda ise Filistin'e destek güçlü; hükümetin İsrail karşıtı söylemi iç siyasette de karşılık buluyor. Ekonomik açıdan, İsrail ile ticaret hacmi yüksek olmasa da, bölgesel istikrarsızlık doğalgaz fiyatlarını ve turizm gelirlerini etkileyebilir. Türkiye, insani yardım koridorlarının açılması için çaba göstermeli ve ateşkes için diplomatik girişimleri yoğunlaştırmalı. Aksi halde, mülteci dalgası ve radikalleşme riskiyle karşı karşıya kalabilir.
