Rusya ve Ukrayna arasında son 24 saatte düzenlenen karşılıklı insansız hava aracı (İHA) ve füze saldırılarında en az 16 kişi hayatını kaybetti. Her iki ülkenin yetkilileri Cumartesi günü yaptıkları açıklamalarda, ölü sayısının artabileceğini belirtti. Birleşmiş Milletler (BM), tarafların kritik altyapı tesislerine yönelik uzun menzilli saldırılarını yoğunlaştırmasıyla birlikte sivil ölümlerin arttığı uyarısında bulundu.
Son 24 Saatte Neler Yaşandı?
Rusya'nın gece saatlerinde Ukrayna'nın başkenti Kiev de dahil olmak üzere birçok kentine düzenlediği İHA ve füze saldırılarında en az 10 kişinin öldüğü, onlarca kişinin yaralandığı bildirildi. Ukrayna Hava Kuvvetleri, Rusya'nın İran yapımı Şahid tipi İHA'lar ve çeşitli füzelerle saldırdığını, hava savunma sistemlerinin bunların bir kısmını düşürdüğünü açıkladı. Saldırılarda enerji altyapısı ve konut binaları hasar gördü.
Ukrayna tarafı ise Rusya'nın sınır bölgelerine ve Kırım'a İHA saldırıları düzenledi. Rus yetkililer, Rostov ve Belgorod bölgelerinde en az 6 kişinin öldüğünü, sivil yerleşim yerlerinin vurulduğunu iddia etti. Ukrayna, saldırıların Rus askeri hedeflerine yönelik olduğunu savunuyor. Her iki tarafın verdiği bilgiler bağımsız kaynaklarca doğrulanamıyor.
BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, son haftalarda hem Ukrayna hem de Rusya'da sivil ölümlerin arttığını, bunun büyük ölçüde uzun menzilli saldırılardan kaynaklandığını belirtti. BM, taraflara uluslararası insancıl hukuka uyma çağrısı yaptı.
Karşılıklı Saldırıların Arka Planı
Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ikinci yılında, cephe hattında büyük bir değişiklik yaşanmazken, her iki taraf da cephe gerisindeki kritik altyapıyı hedef alan saldırılarını artırdı. Ukrayna, Batı'dan aldığı uzun menzilli silahlarla Rusya'nın enerji tesislerini ve askeri havaalanlarını vurmaya çalışırken, Rusya da Ukrayna'nın enerji şebekesini çökertmeyi amaçlıyor. Bu strateji, sivil kayıpları beraberinde getiriyor.
Kış aylarının yaklaşmasıyla enerji altyapısına yönelik saldırıların daha da yoğunlaşması bekleniyor. Geçen kış Rusya, Ukrayna'nın elektrik sistemine yüzlerce füze ve İHA ile saldırmış, milyonlarca kişi elektriksiz kalmıştı. Ukrayna ise Batı'dan daha fazla hava savunma sistemi talep ediyor.
Uluslararası Tepkiler ve Diplomatik Tablo
ABD ve Avrupa Birliği, Rusya'nın sivil altyapıya yönelik saldırılarını kınadı. NATO, Ukrayna'ya desteğin süreceğini yineledi. Kremlin ise Batı'nın silah sevkiyatının çatışmayı uzattığını savunuyor. Çin ve bazı ülkeler, tarafları diyaloga çağırdı ancak somut bir barış girişimi bulunmuyor.
Bu karşılıklı saldırılar, savaşın yeni bir aşamasına işaret ediyor: Cephe hattında donmuş bir çatışma yaşanırken, taraflar birbirlerinin derinliklerine saldırarak üstünlük sağlamaya çalışıyor. Sivil kayıpların artması, uluslararası toplumun tepkisini çekiyor ancak etkili bir müdahale mekanizması yok.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Karadeniz'in kilit ülkesi olarak Rusya-Ukrayna savaşında denge politikası izliyor. Montrö Boğazlar Sözleşmesi'ni uygulayarak savaş gemilerinin geçişini kısıtlarken, tahıl koridoru anlaşmasına ev sahipliği yapmış, esir takaslarında arabuluculuk üstlenmişti. Ancak son dönemde tahıl anlaşmasının askıya alınması ve tarafların sertleşmesi, Türkiye'nin arabuluculuk rolünü zorlaştırıyor. Karadeniz'de artan İHA ve füze faaliyetleri, Türkiye'nin güvenliği için risk oluşturuyor; olası bir tırmanma, bölgesel istikrarı ve enerji arz güvenliğini tehdit edebilir. Türkiye, hem NATO müttefiki olarak Ukrayna'ya desteğini sürdürüyor hem de Rusya ile ekonomik ve enerji bağlarını koruyor. Bu denge, savaşın seyri ve Batı'nın yaptırımlarına bağlı olarak önümüzdeki dönemde daha da hassaslaşabilir.
