Hamas, Gazze Şeridi'ndeki insani yardım operasyonlarında Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı'nı (UNRWA) dışlayan Barış Konseyi'ni sert bir dille eleştirdi. Hamas, yaptığı yazılı açıklamada, konseyin bu tutumunu "İsrail ile tam bir iş birliği içinde olmak" olarak nitelendirdi ve kararın Gazze halkının temel ihtiyaçlarını görmezden geldiğini savundu. Barış Konseyi'nin, UNRWA'yı devre dışı bırakarak bölgedeki insani yardım mekanizmasını yeniden şekillendirme çabası, uluslararası alanda yeni bir tartışma başlattı.
Gelişmenin Arka Planı
UNRWA, 1949'dan bu yana Filistinli mültecilere eğitim, sağlık, gıda ve barınma gibi hayati hizmetler sunan bir BM kuruluşu. Gazze'de 2,3 milyonluk nüfusun büyük bir kısmı, özellikle son aylarda yaşanan çatışmalar ve abluka nedeniyle insani yardıma muhtaç durumda. UNRWA, bölgede en geniş operasyon kapasitesine sahip yardım kuruluşu olarak biliniyor. Ancak İsrail, uzun süredir UNRWA'yı Hamas ile bağlantılı olmakla suçluyor ve kuruluşun tarafsızlığını sorguluyor. İsrail'in iddialarına göre, UNRWA personelinin bir kısmı 7 Ekim 2023 saldırılarına karışmış olabilir. Bu suçlamalar, bazı Batılı ülkelerin UNRWA'ya sağladığı fonları askıya almasına yol açtı. Barış Konseyi'nin son kararı, bu gerilimin bir yansıması olarak görülüyor. Konsey, Gazze'deki yardım dağıtımını yeniden organize etmek üzere kurulmuş bir uluslararası koordinasyon mekanizması. Karar, UNRWA'nın Gazze'deki operasyonlarının sonlandırılmasını ve yerine yeni bir yapının oluşturulmasını öngörüyor. Hamas, bu adımı "Filistin halkına yönelik bir komplo" olarak değerlendiriyor ve Arap ve İslam ülkelerini harekete geçmeye çağırıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
UNRWA'nın devre dışı bırakılması, sadece Gazze'yi değil, aynı zamanda Ürdün, Lübnan, Suriye ve Batı Şeria'daki Filistinli mültecileri de etkileyecek. Kuruluş, bu bölgelerde 5,9 milyon mülteciye hizmet veriyor. UNRWA'nın sona ermesi, yerinden edilmiş milyonlarca insan için eğitim ve sağlık hizmetlerinin aksaması anlamına geliyor. Uluslararası yardım kuruluşları, kararın insani krizi derinleştireceği uyarısında bulunuyor. Barış Konseyi'nin kararı, ABD ve Avrupa ülkeleri arasında da farklı tepkilere yol açtı. Bazı ülkeler, UNRWA'ya olan güvenin sarsıldığını belirtirken, diğerleri kuruluşun alternatifsiz olduğunu vurguluyor. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, UNRWA'nın görevini sürdürmesi gerektiğini savunuyor. Hamas'ın açıklaması, bölgedeki tansiyonu daha da artırabilir. Konsey'in kararı, İsrail'in Gazze'deki hedeflerine ulaşmasına yardımcı olabilir mi? Bu soru, uluslararası kamuoyunda tartışılıyor. Mısır ve Katar gibi arabulucu ülkeler, insani yardımın kesintisiz ulaştırılması için çağrı yapıyor. Türkiye de dahil olmak üzere birçok ülke, UNRWA'ya destek veriyor ve kuruluşun fonlanması için girişimlerde bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, UNRWA'nın en büyük bağışçılarından biri olarak Gazze'deki insani yardım faaliyetlerine önem veriyor. Ankara, Filistin davasına verdiği destekle bölgede etkin bir aktör. Barış Konseyi'nin UNRWA'yı dışlaması, Türkiye'nin insani diplomasi çabalarını zorlaştırabilir. Türkiye, uluslararası platformlarda UNRWA'nın önemini vurgulayarak İsrail'in uygulamalarına karşı çıkıyor. Ayrıca, olası bir mülteci dalgası Türkiye'yi de etkileyebilir. Bu nedenle, Türk dış politikası için kritik bir mesele.
