Fransa'nın batısındaki Vendée bölgesinde bir araya gelen 10 çiftçi, organik tarımın sadece küçük ölçekli ve pahalı olmadığını, aksine tüm bir ülkeyi besleyebilecek potansiyele sahip olduğunu göstermek için yola çıktı. 'Terres de Vendée' adlı kooperatif, yüzde 100 organik ve yerel üretim yaparak, kimyasal gübre ve pestisit kullanmadan geniş çaplı tarımın mümkün olduğunu kanıtlamayı hedefliyor. Kooperatifin ürettiği sebzeler, bölgedeki marketlerde ve okul kantinlerinde tüketiliyor. Çiftçiler, talebin arttığını ve üretim kapasitelerini genişletmeyi planladıklarını belirtiyor.
Organik tarımın yaygınlaşması için model
Kooperatifin kurucularından Jean-Pierre Durand, 'İnsanlar organik tarımın pahalı ve verimsiz olduğunu düşünüyor. Oysa doğru yöntemlerle, kimyasallara bağımlı olmadan da bol ve kaliteli ürün elde edilebileceğini gösteriyoruz' diyor. Kooperatif, dönüm başına verimi artırmak için kompost, yeşil gübre ve biyolojik mücadele gibi yöntemler kullanıyor.
Fransa Tarım Bakanlığı verilerine göre, ülkede organik tarım yapılan alan son 10 yılda yüzde 150 arttı, ancak toplam tarım alanının sadece yüzde 8,5'ini oluşturuyor. Vendée kooperatifi, bu oranı artırmak için diğer çiftçilere de ilham kaynağı olmayı amaçlıyor. Kooperatif, ayrıca kısa tedarik zinciri modeliyle aracıları ortadan kaldırarak üreticinin daha fazla kazanmasını sağlıyor.
Avrupa'da organik tarım trendi
Avrupa Birliği, 2030 yılına kadar tarım alanlarının yüzde 25'inde organik tarıma geçilmesini hedefliyor. Yeşil Mutabakat kapsamında, kimyasal pestisit kullanımının yarı yarıya azaltılması ve sürdürülebilir tarım uygulamalarının teşvik edilmesi planlanıyor. Fransa, bu hedefe ulaşmak için en iddialı ülkelerden biri olarak öne çıkıyor.
Ancak organik tarımın yaygınlaşmasının önünde bazı engeller bulunuyor. Yüksek maliyet, düşük verim ve tüketici talebinin yetersizliği gibi sorunlar, çiftçilerin organik tarıma geçişini zorlaştırıyor. Vendée kooperatifi, bu sorunların üstesinden gelmek için bir yol haritası sunuyor. Kooperatifin başarısı, diğer bölgelere de örnek olabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, tarımsal üretimde organik yöntemlere geçiş konusunda henüz istenen seviyede değil. AB ile Gümrük Birliği ve olası yeşil mutabakat uyum süreci, Türkiye'nin organik tarıma daha fazla önem vermesini gerektiriyor. Vendée kooperatifi modeli, küçük çiftçilerin bir araya gelerek kısa tedarik zinciri oluşturması ve yerel pazarlara yönelmesi açısından Türkiye için de uygulanabilir. Özellikle Ege ve Akdeniz bölgelerinde organik tarım potansiyeli yüksekken, kooperatifleşme ve devlet teşvikleri bu alanın gelişmesine katkı sağlayabilir.
