Fransa'da, 17 Haziran ile 2 Temmuz 2023 tarihleri arasında etkili olan şiddetli sıcak hava dalgası, ülke genelinde normalin 5.764 üzerinde ölüme yol açtı. Sağlık Bakanlığı’na bağlı Halk Sağlığı Kurumu (Santé Publique France) tarafından yapılan açıklamada, bu dönemdeki ölüm oranının 'tüm nedenler' bazında normalin üzerinde seyrettiği belirtildi. Kurum, söz konusu dönemin birçok bölgede aşırı sıcaklıkların yaşandığı bir sıcak hava dalgası ile çakıştığına dikkat çekti. Özellikle güney ve orta Fransa’da termometreler 40 santigrat derecenin üzerine çıkarken, sıcaklıkların gece saatlerinde dahi 25 derecenin altına düşmemesi, özellikle yaşlılar ve kronik hastalığı olan bireyler için ciddi risk oluşturdu.
Sıcaklık Rekorları ve Sağlık Kriz Yönetimi
Santé Publique France, verileri değerlendirirken 17 Haziran-2 Temmuz arasındaki 16 günlük sürede 5.764 fazla ölüm kaydedildiğini ve bu rakamın 'emsalsiz' olduğunu vurguladı. Kurum, geçmiş yıllarla karşılaştırıldığında bu yaz döneminin aşırı sıcaklık açısından istisnai bir seyir izlediğini belirtti. Fransa'nın onlarca bölümünde 'turuncu' ve 'kırmızı' alarm seviyeleri ilan edilirken, hükümet acil durum önlemleri almış, serinletme merkezleri açılmış ve halka su tüketimini artırmaları yönünde uyarılar yapılmıştı. Özellikle Rhône ve Akdeniz kıyılarındaki şehirlerde nem oranının yüksek olması, 'ıslak termometre sıcaklığı' olarak bilinen gerçek hissiyatı daha da bunaltıcı hale getirdi. Sağlık Bakanı François Braun, düzenlediği basın toplantısında 'iklim değişikliğinin artık bir norm haline geldiğini' ifade ederek, ülkenin uzun vadeli sağlık ve altyapı planlamasını bu yeni gerçekliğe göre şekillendirmesi gerektiğini söyledi.
Avrupa Genelinde Sıcak Hava Dalgası Etkileri
Fransa'daki bu aşırı ölüm oranları, Avrupa genelinde yaz sıcaklıklarının giderek daha ölümcül hale geldiğini gösteriyor. Geçen yıl Avrupa'da sıcak hava dalgaları nedeniyle 60 binin üzerinde fazla ölüm kaydedilmişti. Bu yıl da İspanya, İtalya ve Yunanistan'da benzer sıcaklık anomalileri yaşanıyor. Meteoroloji uzmanları, küresel ısınmanın etkisiyle sıcak hava dalgalarının sıklığının ve şiddetinin arttığını belirtiyor. Fransa, 2003 yılındaki büyük sıcak hava dalgasından bu yana erken uyarı sistemlerini ve sağlık kriz planlarını güncellemiş olsa da, son veriler bu önlemlerin yetersiz kaldığını ortaya koyuyor. Nüfusun yaşlanması, kentsel ısı adası etkisi ve sosyal izolasyon, ölüm riskini artıran faktörler arasında sayılıyor. Santé Publique France, fazla ölümlerin büyük çoğunluğunun 75 yaş üstü bireylerde görüldüğünü, ancak çalışma çağındaki nüfusta da bir miktar artış olduğunu ifade etti. Açıklamada ayrıca, ölümlerin doğrudan sıcak çarpmasından değil, kalp-damar ve solunum yolu hastalıklarının sıcaklıkla tetiklenmesinden kaynaklandığı vurgulandı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fransa'daki bu aşırı ölüm oranları, Türkiye için de bir uyarı niteliği taşıyor. Akdeniz havzasında yer alan Türkiye, özellikle son yıllarda sıcak hava dalgalarının etkisini artan şekilde hissediyor. 2021 yılında Antalya ve Muğla'da yaşanan orman yangınları ve aşırı sıcaklar, benzer bir kırılganlığı ortaya koymuştu. Türkiye'nin sağlık altyapısı, özellikle büyükşehirlerde yaşayan yaşlı nüfus için sıcaklıkla mücadele ve serinletme hizmetlerini yaygınlaştırması gerekiyor. Ayrıca, iklim değişikliğine uyum politikaları kapsamında kentsel planlamada yeşil alanların artırılması ve binaların termal yalıtımının iyileştirilmesi gibi önlemler, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ve Sağlık Bakanlığı'nın koordinasyonuyla hayata geçirilebilir. Bölgesel olarak, Avrupa'daki bu tür olayların Türkiye'ye de sıçrama potansiyeli, iş birliği ve erken uyarı sistemlerinin önemini artırıyor.
