Fas polisi, muhalif gazeteci ve yorumcu Ali Lmrabet'i Pazar günü Tanca Havalimanı'na inişi sırasında gözaltına aldı. Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü (RSF) tarafından Pazartesi günü yapılan açıklamada, Lmrabet'in ifadesinin alınmak üzere gözaltına alındığı ve halen serbest bırakılmadığı belirtildi. Olay, Fas'ta basın özgürlüğüne yönelik artan baskıların bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Lmrabet'in Gözaltına Alınışı ve Arka Planı
Ali Lmrabet, Fas'ta Kral VI. Muhammed yönetimini eleştiren yazılarıyla tanınan deneyimli bir gazeteci. Daha önce de benzer nedenlerle hapis cezasına çarptırılan Lmrabet, son olarak 2020 yılında 'devletin egemenliğine saygısızlık' suçlamasıyla 4 ay hapis yatmıştı. Gözaltının resmi gerekçesi henüz açıklanmazken, kaynaklar Lmrabet'in sosyal medyada yaptığı eleştirel paylaşımlar nedeniyle hedef alındığına işaret ediyor.
Fas'ta basın özgürlüğü son yıllarda giderek daralıyor. RSF'nin 2024 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi'nde 180 ülke arasında 129. sırada yer alan Fas, özellikle Batı Sahra ve kraliyet ailesiyle ilgili konularda gazetecilere yönelik baskılarıyla biliniyor. Lmrabet'in gözaltına alınması, uluslararası insan hakları örgütleri ve ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından kınandı.
Bölgesel ve Küresel Boyutlar
Bu olay, Kuzey Afrika ve genel olarak Arap dünyasında medya özgürlüğü konusundaki endişeleri yeniden gündeme taşıyor. Mısır, Tunus ve Cezayir'de de benzer baskılar yaşanırken, Fas'ın bu tutumu bölgedeki otoriter eğilimlerin devam ettiğini gösteriyor. AB ve BM İnsan Hakları Konseyi, Fas'a ifade özgürlüğünü ihlal etmemesi çağrısında bulundu.
Lmrabet'in gözaltına alınması aynı zamanda Fas'ın uluslararası imajına da darbe vuruyor. Ülke, Batı Sahra sorununda ABD ve İsrail ile yakın işbirliği içinde olmasına rağmen, insan hakları karnesi nedeniyle eleştiriliyor. Bu gelişme, Fas'ın Avrupa Birliği ile ilişkilerinde de bir sınav olabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fas'taki bu gelişme, Türkiye'nin de içinde bulunduğu bölgesel düzlemde basın özgürlüğü tartışmalarını canlandırıyor. Türkiye, son yıllarda benzer eleştirilerle karşı karşıya kalmış, gazeteci tutuklamaları ve medya üzerindeki baskılar gerekçesiyle uluslararası raporlarda alt sıralarda yer almıştır. Lmrabet vakası, Ankara'nın kendi basın politikalarını sorgulamasına yol açmayabilir ancak Türkiye'nin Afrika ve Ortadoğu'daki stratejik ortaklıklarında insan hakları söylemini güçlendirmesi açısından önemli bir referans noktasıdır. Ayrıca, hem Türkiye hem de Fas benzer yapısal sorunlarla boğuşurken, bu tür olaylar iki ülkenin demokrasi ve ifade özgürlüğü konusundaki karnelerini uluslararası kamuoyunda daha görünür kılmaktadır.
