Küresel döviz piyasalarında haftanın en önemli veri akışı beklenirken, ABD doları Çarşamba günü yatay bir seyir izledi. Yatırımcılar, Perşembe günü açıklanacak ABD enflasyon verilerinin Federal Rezerv'in gelecekteki faiz kararlarına yön vermesini bekliyor. Öte yandan, Japon yeni, ülkenin faiz oranlarını düşük tutma eğiliminin devam edeceği beklentisiyle baskı altında kalmaya devam ediyor. Dolar endeksi, 104,5 seviyesinin hemen üzerinde sabit kalırken, dolar/yen paritesi 150,50 sınırına dayandı. Euro ise 1,08 doların altında işlem görüyor.
Gelişmenin arka planı
ABD'de açıklanacak olan kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi, enflasyonun seyri hakkında kritik ipuçları verecek. Beklentiler, yıllık enflasyonun %2,5'e gerileyeceği yönünde. Ancak çekirdek enflasyonun %2,8'de kalması halinde, Fed'in faiz indirimlerine başlamakta acele etmeyeceği düşünülüyor. Bu durum, doları desteklerken gelişmekte olan ülke para birimleri üzerinde de baskı oluşturabilir. Son dönemde güçlü gelen ABD verileri, Fed'in faizleri daha uzun süre yüksek tutabileceği algısını güçlendirmişti. New York'ta işlem gören vadeli piyasalarda, Fed'in Haziran ayında faiz indirimi ihtimali %30 civarında fiyatlanıyor.
Japon yeni ise 2024 yılına kadar değer kaybını sürdürdü. Japonya Merkez Bankası'nın (BOJ) mart ayında faizleri 17 yıl aradan sonra ilk kez artırmasına rağmen, para birimi üzerindeki baskı devam ediyor. BOJ'un bu yıl faizleri sınırlı bir şekilde artırması beklenirken, ABD ile faiz farkı yenin zayıflamasına neden oluyor. Analistler, yenin 2024 sonuna kadar 150-155 bandında kalabileceğini öngörüyor. Ancak ani bir sıçrama veya piyasa türbülansı durumunda, Japon yetkililerin müdahale olasılığı da masada.
Bölgesel veya küresel boyut
Doların güçlenmesi, Asya para birimleri başta olmak üzere gelişmekte olan ülke para birimleri üzerinde baskı oluşturuyor. Çin yuanı da dolar karşısında zayıflarken, Çin Merkez Bankası'nın yuanı istikrara kavuşturmak için referans kurunu düşürdüğü görülüyor. Güney Kore wonu ve Tayland bahtı da dolar karşısında değer kaybetti. Küresel ticarette doların baskın rolü, bu dalgalanmaların ticaret akışlarını ve enflasyonist baskıları etkilemesine neden oluyor. Özellikle petrol ve gıda gibi emtia fiyatlarındaki artış, gelişmekte olan ekonomiler için ek bir yük oluşturuyor. Avrupa'da ise euro, hem doların güçlenmesi hem de Avrupa Merkez Bankası'nın faiz politikasına ilişkin belirsizlikler nedeniyle zayıf seyrediyor. AMB'nin Haziran ayında faiz indirimi yapabileceği beklentisi, euroyu baskılıyor.
Emtia piyasalarında altın, doların güçlenmesi ve artan ABD faiz oranları nedeniyle 2.330 dolar seviyesinde yatay seyrediyor. Petrol fiyatları ise OPEC+'ın arz kısıtlamaları ve Orta Doğu'daki jeopolitik risklerle 85 dolar civarında işlem görüyor. Bu durum, petrol ithal eden ülkeler üzerinde maliyet baskısı yaratıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Doların güçlü seyretmesi ve gelişmekte olan ülke para birimlerinin zayıflaması, Türkiye ekonomisi açısından iki yönlü bir etki yaratıyor. Bir yandan enerji ve ara malı ithalatında dolar bazlı maliyetler artarken, diğer yandan ihracatta rekabet gücü potansiyel olarak artabilir. Bununla birlikte, Türkiye'nin yüksek cari açık ve dış borç yapısı, doların güçlenmesi durumunda finansman maliyetlerini artırabilir. Merkez Bankası'nın bu dönemde faizleri sabit tutması, TL üzerindeki baskıyı hafifletmek için yeterli olmayabilir. Ayrıca, küresel enflasyonla mücadelede faizlerin yüksek kalması, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerden sermaye çıkışlarına yol açabilir. Bu nedenle, Türkiye'nin yapısal reformlar ve sıkı para politikası ile kırılganlıkları azaltması önemini koruyor.
