Çin'in önde gelen havayolu şirketlerinin hisse performansı, bu yıl iç hat yolcu talebindeki zayıflığın etkisiyle Hong Kong merkezli Cathay Pacific Airways Ltd.'nin neredeyse yüzde 50 altında seyrediyor. Analistler, Çin'in iç hat yolcu taşımacılığındaki büyümenin beklenenin altında kalmasıyla havayolu kârlarının düşük seyretmeye devam edeceğini öngörüyor. Bu durum, küresel havacılık sektöründe pandemi sonrası toparlanmanın bölgesel farklılıklarını bir kez daha gözler önüne seriyor.
Gelişmenin Arka Planı
Çin'deki büyük havayolları arasında Air China Ltd., China Southern Airlines Co. ve China Eastern Airlines Corp. yer alıyor. Bu şirketlerin hisseleri, yılbaşından bu yana ortalama yüzde 20 değer kaybederken, Cathay Pacific'in hisseleri yüzde 30'a yakın artış gösterdi. Aradaki fark, Çin'in iç hat yolcu talebinin beklenenden daha yavaş toparlanmasına bağlanıyor. Özellikle, Çin hükümetinin ekonomik büyümeyi desteklemek için attığı adımlara rağmen tüketici güveninin kırılgan olması, seyahat harcamalarını olumsuz etkiliyor.
Analistler, Çin havayollarının 2025 yılı kâr tahminlerini aşağı yönlü revize ediyor. Citigroup ve Goldman Sachs gibi yatırım bankaları, kapasite artışına rağmen doluluk oranlarının düşük kaldığını ve bilet fiyatlarında rekabetin yoğunlaştığını belirtiyor. Ayrıca, Çin'deki ekonomik yavaşlama ve emlak sektöründeki krizin tüketici harcamalarını baskılaması, iç hat uçuş talebini sınırlıyor.
Öte yandan, Cathay Pacific'in performansı, uluslararası uçuş talebindeki güçlü toparlanma ve aktarma merkezi Hong Kong'un avantajıyla destekleniyor. Havayolu, özellikle Asya-Pasifik bölgesindeki seyahat patlamasından faydalanırken, Çinli rakipleri iç pazara daha bağımlı durumda.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Çin havayolu hisselerindeki bu düşüş, küresel havacılık sektörünün Asya-Pasifik bölgesindeki kırılganlıklarına işaret ediyor. İç hat talebindeki zayıflık, yalnızca Çin'e özgü bir durum değil; benzer eğilimler Hindistan ve Güneydoğu Asya'da da gözlemleniyor. Ulaştırma ve Lojistik Derneği verilerine göre, bölgedeki havayolu şirketlerinin toplam yolcu sayısı 2024'te pandemi öncesi seviyelerin yüzde 85'ine ulaşabilse de, kârlılık aynı oranda artmıyor.
Küresel ölçekte, Çin'in iç hat pazarındaki durgunluk, Boeing ve Airbus gibi uçak üreticilerini de etkileyebilir. Çinli havayolları, filo genişletme planlarını erteleyebilir veya iptal edebilir. Aynı zamanda, bu durum Çin'in dış hat bağlantılarını da etkileyebilir; zira iç hat gelirlerindeki düşüş, uluslararası rotalara yatırımı kısıtlayabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Çin havayolu sektöründeki bu durgunluk, Türk Hava Yolları gibi küresel taşıyıcılar için dolaylı etkiler doğurabilir. Çin'den Avrupa ve Ortadoğu'ya uzanan uçuş talebindeki olası bir daralma, İstanbul Havalimanı'nın aktarma merkezi rolünü olumsuz etkileyebilir. Ancak, Türkiye'nin turizm sektörü için Çinli turist sayısındaki potansiyel azalma daha kritik. 2024'te Türkiye'yi ziyaret eden Çinli turist sayısı henüz pandemi öncesinin altında seyrediyor. Çin'deki ekonomik yavaşlama ve düşen tüketici güveni, bu sayının daha da gerilemesine yol açabilir. Öte yandan, Türkiye'nin havayolu şirketleri, Çinli havayollarının fiyat rekabetinden kaçınarak premium ve aktarma pazarlarında daha iyi bir konum elde edebilir.
