Birleşmiş Milletler (BM), dünya genelinde aşırı hava olaylarının yaşanabileceği bir El Nino döneminin kapıda olduğunu duyurdu. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, yaptığı açıklamada, bu yıl potansiyel etkilerin sel, kuraklık ve sıcak hava dalgaları şeklinde görülebileceğini ve bu etkilerin önceki yıllara göre çok daha sert hissedilebileceğini belirtti. Dünya Meteoroloji Örgütü'nün (WMO) yayımladığı son rapor, El Nino koşullarının 2023 yılının ikinci yarısında oluşma ihtimalinin yüksek olduğunu ortaya koydu.
El Nino Nedir ve Neden Önemlidir?
El Nino, Pasifik Okyanusu'nun ekvatoral bölgesinde deniz yüzeyi sıcaklıklarının ortalamanın üzerine çıkmasıyla ortaya çıkan iklim döngüsüdür. Bu durum, küresel hava modellerini önemli ölçüde etkileyerek farklı bölgelerde aşırı yağışlara, sellere, kuraklıklara ve sıcak hava dalgalarına neden olur. WMO Genel Sekreteri Prof. Petteri Taalas, El Nino'nun başlamasıyla birlikte rekor sıcaklıkların görülme olasılığının arttığını ve bunun da insan sağlığı, gıda güvenliği ve su kaynakları üzerinde ciddi sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.
Geçmiş El Nino dönemleri, özellikle Avustralya, Endonezya ve Güney Amerika'nın bazı bölgelerinde şiddetli kuraklıklara; Doğu Afrika'da ise beklenenden fazla yağışa bağlı sellere yol açmıştı. 2015-2016 yılındaki güçlü El Nino, dünya genelinde tarımsal verim kayıplarına, orman yangınlarına ve milyonlarca insanın yerinden olmasına sebep olmuştu.
Küresel Boyut ve Beklentiler
Bu yılki El Nino'nun etkilerinin özellikle Afrika Boynuzu, Güney Asya ve Orta Amerika'da daha yoğun hissedilmesi bekleniyor. Uzmanlar, iklim değişikliğinin etkisiyle El Nino'nun yarattığı aşırı hava olaylarının daha sık ve şiddetli hale geldiğini belirtiyor. BM Genel Sekreteri Guterres, ülkeleri olası felaketlere karşı hazırlıklı olmaya çağırdı. WMO, ulusal hava durumu servislerinin uyarı sistemlerini güçlendirmesi ve afet risk yönetimi planlarını devreye sokması için harekete geçmesi gerektiğini savunuyor.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) de El Nino'nun sağlık üzerindeki etkilerine dikkat çekiyor. Özellikle sıcak hava dalgalarının kalp ve solunum yolu hastalıklarını artırabileceği, sellerin ise su kaynaklı hastalıkların yayılmasına zemin hazırlayabileceği ifade ediliyor. Ayrıca kuraklık nedeniyle gıda kıtlığı ve yetersiz beslenme riskinin arttığı belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, küresel iklim değişikliğinden doğrudan etkilenen bir Akdeniz ülkesi olarak El Nino'nun dolaylı sonuçlarından etkilenebilir. El Nino, küresel gıda fiyatlarını ve arzını etkileyerek Türkiye'nin tarım ithalatına yansıyabilir. Ayrıca Ortadoğu ve Afrika'daki kuraklık ve kıtlık, Türkiye'ye yönelik göç baskısını artırabilir. Öte yandan, Türkiye kendi su havzalarında kuraklık riski taşıdığından, su yönetimi politikalarının güçlendirilmesi ve tarımda iklime uyumlu uygulamaların teşvik edilmesi büyük önem taşıyor. El Nino'nun küresel enerji piyasalarında yaratacağı dalgalanmalar da Türkiye'nin enerji maliyetlerini etkileyebilir.
