İngiltere hükümetinin, kırsal bölgeleri orman yangınlarına hazırlamaya yönelik planını sessizce rafa kaldırdığı ortaya çıktı. Bilgi Edinme Özgürlüğü (FOI) başvurusuyla elde edilen belgeler, yangın riski programının iptal edildiğini gösterirken, bir anket birçok itfaiye teşkilatının uygun koruyucu ekipmana sahip olmadığını ortaya koydu.
Planın iptali ve eksik ekipman
Edinilen bilgilere göre, hükümet yangın riski programını durdurdu. Bu karar, ülke genelinde orman yangını riskinin arttığına dair yeni verilerin ortaya çıktığı bir dönemde alındı. Anket sonuçları, birçok itfaiye teşkilatının yangınla mücadele için gerekli koruyucu giysi, solunum cihazı ve diğer temel ekipmandan yoksun olduğunu gösteriyor. Uzmanlar, ekipman eksikliğinin yangınlara müdahaleyi zorlaştırabileceği ve itfaiyecilerin güvenliğini riske atabileceği uyarısında bulunuyor.
İngiltere'de iklim değişikliğiyle birlikte sıcak hava dalgaları ve kuraklık dönemleri sıklaşıyor. 2022 yazında başkent Londra dahil birçok bölgede büyük yangınlar çıkmış, binlerce dönüm arazi kül olmuştu. O dönemde itfaiye teşkilatları yangınlara müdahalede zorlanmış, bazı bölgelerde yeterli personel ve ekipman bulunmadığı için yangınlar günlerce sürmüştü. Hükümetin bu deneyime rağmen hazırlık planını iptal etmesi, muhalefet ve çevre örgütleri tarafından eleştiriliyor.
Yangın riski artıyor
İklim bilimciler, İngiltere'nin gelecekte daha sık ve daha şiddetli orman yangınlarıyla karşılaşacağını öngörüyor. Artan sıcaklıklar, azalan yağışlar ve kuvvetli rüzgarlar yangın riskini artırıyor. Ülkenin güneyi ve doğusu, Akdeniz iklimine benzer koşullara doğru evriliyor. Bu değişim, orman yangınlarına hazırlıklı olmayı hayati hale getiriyor. Ancak hükümetin iptal ettiği plan, tam da bu ihtiyaca yanıt vermeyi amaçlıyordu. Plan kapsamında kırsal bölgelerde yangın önleme eğitimleri, erken uyarı sistemleri ve yerel yönetimlerle işbirliği gibi adımlar yer alıyordu.
FOI başvurusunu yapan gazeteciler, hükümetin planı neden iptal ettiğine dair net bir açıklama yapmadığını belirtiyor. Hükümetten yapılan kısa açıklamada, "yangın güvenliği konusundaki çalışmaların sürekli gözden geçirildiği" ifade edildi, ancak planın iptaline ilişkin somut bir gerekçe sunulmadı. Muhalefet partileri, hükümeti yangın riskini hafife almakla suçluyor ve konunun parlamentoya taşınacağını duyurdu.
Öte yandan, itfaiye teşkilatları da mali kaynak sıkıntısı çekiyor. Birçok teşkilat, bütçe kesintileri nedeniyle yeni ekipman alamıyor ve personel sayısını artıramıyor. Ankete katılan itfaiyeciler, orman yangınlarına müdahale için özel eğitim ve ekipmana ihtiyaç duyduklarını, ancak bunların büyük ölçüde eksik olduğunu belirtiyor. Uzmanlar, yangın sezonu yaklaşırken bu eksikliklerin ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunuyor.
Yangınla mücadelede koordinasyon sorunu
İngiltere'de orman yangınlarıyla mücadele, yerel itfaiye teşkilatları ile Orman Komisyonu arasında koordinasyon gerektiriyor. Ancak iptal edilen plan, bu koordinasyonu güçlendirmeyi amaçlıyordu. Planın olmaması, özellikle kırsal bölgelerde yangınlara müdahalede gecikmelere yol açabilir. Ayrıca, iklim değişikliğinin etkileri arttıkça, yangın riskinin sadece yaz aylarıyla sınırlı kalmayacağı, ilkbahar ve sonbaharda da yangın çıkabileceği belirtiliyor.
Çevre örgütleri, hükümeti şeffaf olmamakla eleştiriyor. Planın iptalinin kamuoyundan gizlenmesi, demokratik hesap verebilirlik açısından endişe yaratıyor. Örgütler, hükümetin iklim krizine uyum konusunda daha fazla sorumluluk alması gerektiğini vurguluyor.
Küresel bağlam
İngiltere'deki bu gelişme, küresel ölçekte orman yangınlarına hazırlık konusundaki eksikliklerin bir yansıması. Akdeniz ülkeleri, ABD'nin batısı ve Avustralya gibi bölgelerde de benzer sorunlar yaşanıyor. İklim değişikliği, yangın mevsimlerini uzatıyor ve yangınların şiddetini artırıyor. Birçok ülke, yangınla mücadele için daha fazla kaynak ayırmak zorunda kalıyor. Ancak İngiltere örneğinde olduğu gibi, bazen hazırlık planları siyasi öncelikler veya bütçe kısıtlamaları nedeniyle rafa kaldırılabiliyor.
Uluslararası kamuoyu, iklim değişikliğiyle mücadelede uyum önlemlerinin önemini sık sık vurguluyor. Ancak pratikte, birçok ülke bu önlemlere yeterli yatırımı yapmıyor. İngiltere'nin durumu, iklim risklerine karşı hazırlıklı olmanın sadece teknik değil, aynı zamanda siyasi bir irade meselesi olduğunu gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Akdeniz iklim kuşağında yer alan ve her yaz büyük orman yangınlarıyla mücadele eden bir ülke. İngiltere'nin yangın hazırlık planını iptal etmesi, Türkiye için doğrudan bir tehdit oluşturmasa da, iklim değişikliğinin yangın riskini nasıl artırdığını ve hazırlıksızlığın ne gibi sonuçlar doğurabileceğini göstermesi açısından uyarıcı. Türkiye, son yıllarda yangınla mücadele kapasitesini artırdı, ancak hala ekipman ve koordinasyon eksiklikleri yaşanabiliyor. İngiltere örneği, yangın riskine karşı proaktif politikaların önemini vurguluyor. Türkiye'nin iklim değişikliğine uyum stratejilerinde orman yangınlarına özel önem vermesi ve yerel yönetimlerle işbirliğini güçlendirmesi gerekiyor. Ayrıca, yangın önleme ve müdahale konusunda uluslararası işbirliği ve bilgi paylaşımı, Akdeniz havzası ülkeleri için kritik önem taşıyor.
