ABD'de yapılan yeni bir kamuoyu araştırması, Amerikalıların yapay zekanın (YZ) toplumdaki artan etkisine dair duydukları endişenin, heyecanı yaklaşık üç kat geride bıraktığını ortaya koydu. The Hill gazetesiyle paylaşılan “Amerikalılar ve Yapay Zeka” başlıklı iki haftalık anket, gelişen teknolojiye yönelik halkın nabzını tutmayı amaçlıyor. Anket sonuçlarına göre katılımcıların yüzde 55'i YZ'nin günlük hayatta daha fazla kullanılması konusunda endişeli olduğunu belirtirken, yalnızca yüzde 20'si heyecan duyduğunu ifade etti. Bu durum, teknolojik ilerlemeye karşı kamuoyunda belirgin bir kuşkuculuğun hakim olduğunu gösteriyor.
Anketin Ayrıntıları ve Katılımcı Profili
Anket, 2-4 Nisan 2025 tarihleri arasında, ABD genelinde 1.200 yetişkinle gerçekleştirildi. Katılımcıların demografik özellikleri, eğitim düzeyi, gelir seviyesi ve siyasi eğilimlerine göre ağırlıklandırıldı. Sonuçlar, YZ'ye yönelik endişelerin siyasi yelpazenin her iki tarafında da yaygın olduğunu gösterse de, Demokratların Cumhuriyetçilere kıyasla biraz daha fazla endişeli olduğu gözlendi. Katılımcıların en büyük endişeleri arasında iş kaybı (%68), mahremiyet ihlalleri (%62) ve YZ'nin karar alma süreçlerinde önyargıyı artırması (%57) yer aldı. Öte yandan, YZ'nin tıp alanında teşhis ve tedaviyi iyileştirebileceği fikri, heyecan duyanlar arasında en çok dile getirilen olumlu beklenti oldu. Anketin hata payının +/- 3 puan olduğu belirtildi.
Yapay Zekanın Toplumsal Etkileri ve Küresel Boyut
ABD'deki bu endişe dalgası, YZ teknolojilerinin hızla yaygınlaştığı küresel bir bağlamda değerlendiriliyor. Avrupa Birliği, YZ kullanımını düzenlemek için kapsamlı bir Yapay Zeka Yasası hazırlığı içinde. Çin ise YZ geliştirme yarışında başı çekerken, hükümetin teknolojiyi gözetim amaçlı kullanması Batı'da ciddi eleştirilere yol açıyor. Uzmanlar, YZ'nin ekonomik verimliliği artırma potansiyeline karşın, işsizlik, eşitsizlik ve güvenlik riskleri gibi sorunları da beraberinde getireceğini vurguluyor. Özellikle üretken yapay zeka modellerinin (ChatGPT benzeri) patlamasıyla birlikte, telif hakkı, dezenformasyon ve algoritmik şeffaflık gibi konular gündemin üst sıralarına yerleşmiş durumda.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki bu kamuoyu araştırması, Türkiye'de yapay zekaya yönelik algıya da ışık tutuyor. Türkiye, YZ alanında ulusal stratejisini 2021'de belirlemiş ve çeşitli sektörlerde uygulamaları teşvik etmektedir. Ancak toplumda işsizlik ve mahremiyet endişeleri benzer şekilde varlığını korumaktadır. Özellikle savunma sanayiinde otonom sistemlere yatırım yapan Türkiye'nin, bu teknolojileri benimserken etik ve yasal çerçeveleri de güçlendirmesi gerekiyor. Ayrıca, AB ve ABD'deki düzenleyici yaklaşımlar takip edilerek yerel koşullara uygun politikalar geliştirilmesi, stratejik özerklik açısından önem taşıyor.
