ABD ordusunda görev yapan kadın askerlerin, düşman mermilerinden çok kendi silah arkadaşları tarafından öldürülme riskiyle karşı karşıya olduğu ortaya çıktı. The Intercept'te yayımlanan çarpıcı bir araştırmaya göre, kadın askerler arasındaki cinayet oranı, ulusal ortalamanın en az üç katı düzeyinde seyrediyor. Bu istatistikler, ABD ordusunda kadınlara yönelik şiddetin sistematik bir boyut kazandığını gözler önüne seriyor.
Kadın askerlerin karşı karşıya olduğu tehdit: İçeriden gelen şiddet
ABD Savunma Bakanlığı verilerine dayanan analiz, 2001-2020 yılları arasında orduda görev yapan kadınların ölüm nedenlerini inceledi. Bulgular, kadın askerlerin yakın partner şiddeti sonucu ölme olasılığının, savaşta ölmekten daha yüksek olduğunu gösteriyor. Üstelik bu cinayetlerin büyük bir kısmı, failin de bir asker olduğu vakalardan oluşuyor. Uzmanlar, askeri kültürün ve hiyerarşik yapının, kadınları şiddete karşı daha savunmasız hale getirdiğini belirtiyor.
Rapora göre, kadın askerler arasında işlenen cinayetlerin yüzde 60'ından fazlası, failin mağdurun eşi ya da erkek arkadaşı olduğu vakalar. Bu oran, sivil toplumda görülen oranın çok üzerinde. Ayrıca, kadın askerlerin cinsel saldırıya uğrama riski de sivil kadınlara kıyasla daha yüksek. Ordu içinde bu tür vakaların rapor edilmesi ise, misilleme korkusu ve itibar kaygısı nedeniyle sınırlı kalıyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Dünya ordularında kadına yönelik şiddet
ABD ordusundaki bu durum, küresel ölçekte bir soruna işaret ediyor. Birçok ülkenin ordusunda kadın askerler benzer tehditlerle karşı karşıya. NATO üyesi ülkelerde bile, kadın askerlerin maruz kaldığı şiddet vakaları rapor ediliyor. Ancak ABD ordusu, bu konuda en kapsamlı veriye sahip olmasına rağmen, sorunu çözmekte yetersiz kalıyor. Ordu yetkilileri, farkındalık eğitimleri ve destek birimleri kurduklarını belirtse de, araştırmalar bu önlemlerin yetersiz olduğunu ortaya koyuyor.
Uzmanlar, askeri kültürün değişmesi gerektiğini vurguluyor. Kadın askerlerin güvenliğini sağlamak için sadece cezai tedbirler değil, aynı zamanda yapısal reformlar da gerekiyor. Özellikle, kadınların orduda daha üst rütbelere yükselmesi ve karar alma mekanizmalarına katılması, sorunun çözümünde kritik rol oynayabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu araştırma, Türkiye'nin de dahil olduğu birçok NATO ülkesi için önemli bir uyarı niteliği taşıyor. Türk Silahlı Kuvvetleri'nde kadın asker sayısı giderek artıyor. Ancak, orduda kadına yönelik şiddet konusunda kapsamlı veri ve raporlama mekanizmasının varlığı şeffaf değil. ABD'de ortaya çıkan bu tablo, Türkiye'nin kendi ordusunda da benzer bir sorun olabileceğine dair farkındalık yaratmalı. Kadın askerlerin korunması için etkin yasal düzenlemeler ve şikayet mekanizmaları oluşturulması, Türkiye'nin güvenlik reformları kapsamında ele alınması gereken bir konudur. Ayrıca, bu durum kamuoyunda ordunun imajını da etkileyebilir.