Somali'nin güneyindeki bir köyde, ABD'nin düzenlediği hava saldırısında 7 yaşındaki Abdiqadir Salah, şarapnel parçalarıyla ağır yaralandı. 12 kişinin hayatını kaybettiği saldırıda, Abdiqadir'in bacaklarına ve sırtına isabet eden şarapnel parçaları, çocuğun yürüme yetisini kaybetme riskiyle karşı karşıya kalmasına neden oldu. Ailesi, 750 dolarlık bir ameliyatla çocuğun bacaklarındaki şarapnel parçalarının çıkarılabileceğini ancak bu miktarı karşılayacak maddi güce sahip olmadıklarını belirtiyor. ABD ise sivil kayıpların yaşandığını reddederken, aile herhangi bir tazminat umudu olmadığını ifade ediyor.
Gelişmenin arka planı
Abdiqadir Salah'ın yaşadığı köy, El Şebab militanlarının etkili olduğu bir bölgede yer alıyor. ABD, Somali'de El Şebab'a karşı askeri operasyonlarını sürdürürken, sivil kayıplar sık sık gündeme geliyor. The Guardian'ın haberine göre, saldırıda 12 kişi hayatını kaybetti, çoğu kadın ve çocuktu. Abdiqadir, saldırı sırasında evinin önünde oynarken şarapnel parçalarıyla vuruldu. Ailesi, onu en yakın hastaneye götürebilmek için saatlerce yol kat etmek zorunda kaldı. Ancak hastanede yapılan ilk müdahale yetersiz kaldı ve çocuğun bacaklarındaki şarapnel parçaları çıkarılamadı. Uzman doktorlar, 750 dolarlık bir operasyonla şarapnel parçalarının çıkarılabileceğini, aksi takdirde çocuğun yürüme yetisini tamamen kaybedebileceğini belirtiyor.
ABD, Somali'deki askeri varlığını artırırken, sivil kayıpların yaşanmadığını iddia ediyor. Ancak yerel kaynaklar ve sivil toplum örgütleri, ABD'nin hava saldırılarında her yıl onlarca sivilin hayatını kaybettiğini belirtiyor. 2025 yılında Somali'de ABD'nin düzenlediği hava saldırılarında en az 30 sivilin öldüğü kaydedildi. Aileler, ne ABD ne de Somali hükümetinden herhangi bir tazminat alamıyor. Abdiqadir'in annesi, “Oğlumun tekrar yürüyebilmesi için tek umudumuz bu ameliyat. Ama paramız yok” diyerek yetkililere yardım çağrısında bulunuyor.
Bölgesel veya küresel boyut
ABD'nin Somali'deki askeri varlığı, bölgede istikrarı sağlamak amacıyla sürdürülüyor. Ancak sivil kayıplar, ABD'nin bölgedeki meşruiyetini sorgulatıyor. El Şebab, ABD'nin hava saldırılarını propaganda amacıyla kullanırken, sivil kayıplar örgüte yeni üye kazandırma potansiyeli taşıyor. Somali hükümeti, ABD'nin askeri yardımına bağımlı durumda. Ancak sivil kayıplar karşısında etkisiz kalan hükümet, halk nezdinde giderek güven kaybediyor. Abdiqadir'in hikayesi, ABD'nin Somali'deki sivil kayıpları görmezden gelmesinin somut bir örneği. Bu tür olaylar, uluslararası toplumun ABD'nin askeri politikalarına yönelik eleştirilerini artırıyor. Birleşmiş Milletler, ABD'nin sivil kayıpları araştırması çağrısında bulunurken, insan hakları örgütleri tazminat mekanizması oluşturulmasını talep ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Somali'de askeri varlığı olan ve insani yardım sağlayan önemli aktörlerden biridir. Türkiye'nin Somali'deki askeri üssü ve kalkınma projeleri, bölgede istikrarı desteklemeye yöneliktir. ABD'nin hava saldırılarında sivil kayıpların yaşanması, Türkiye'nin Somali'deki barışçıl yaklaşımına gölge düşürebilir. Türkiye, bu tür olaylarda sivil kayıpların önlenmesi için uluslararası topluma çağrıda bulunabilir. Ayrıca, Türkiye'nin Somali'de sağlık altyapısına yaptığı yatırımlar, Abdiqadir gibi çocukların tedavi edilmesine katkı sağlayabilir. Bu olay, Türkiye'nin bölgedeki insani yardım misyonunun önemini bir kez daha ortaya koymaktadır.
