ABD'li yetkililer, İngiltere'nin Batı Şeria'daki yasa dışı İsrail yerleşimlerine yönelik uyguladığı yaptırımlara karşı misilleme tehdidinde bulundu. Middle East Eye'ın haberine göre, Washington yönetimi Londra'ya yönelik ekonomik ve diplomatik karşı önlemler alabileceğini bildirdi. Bu gelişme, iki müttefik arasında İsrail politikaları konusunda nadir görülen bir gerilimi gözler önüne seriyor.
İngiltere'nin yaptırım kararı ve ABD'nin tepkisi
İngiltere, geçtiğimiz aylarda Batı Şeria'daki yerleşimci şiddetine karışan bazı İsrailli bireylere ve kuruluşlara yönelik yaptırım paketini açıklamıştı. Bu adım, uluslararası hukuka aykırı yerleşim faaliyetlerine karşı Avrupa'da artan baskının bir parçası olarak görülüyordu. Ancak ABD yönetimi, bu hamleyi İsrail'e karşı koordinasyonsuz ve orantısız bir adım olarak değerlendirdi.
Üst düzey ABD'li yetkililer, İngiliz mevkidaşlarına yaptırımların geri çekilmemesi halinde ticari ve savunma iş birliğinde kısıtlamalar getirilebileceği mesajını iletti. Ayrıca, İngiliz şirketlerinin ABD pazarında ayrımcı muameleye tabi tutulabileceği uyarısında bulunuldu. Bu tehdit, İngiltere'nin egemenlik haklarını kullanarak aldığı bir karara karşı açık bir baskı girişimi olarak yorumlanıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşim faaliyetleri, uluslararası hukuka göre yasa dışı kabul ediliyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 2334 sayılı kararı, tüm yerleşim faaliyetlerini kınıyor. İngiltere'nin yaptırım kararı, bu karara uygun bir adım olarak öne çıkıyor. ABD'nin tepkisi ise, İsrail'e verdiği koşulsuz desteği sürdürme kararlılığını gösteriyor.
NATO içinde zaten var olan görüş ayrılıkları, bu olayla daha da derinleşebilir. Avrupa ülkeleri, İsrail'e yönelik tutumlarında giderek daha bağımsız hareket ederken, ABD yönetimi İsrail'in güvenliğini her şeyin üstünde tutuyor. Bu durum, transatlantik ittifakta yeni bir çatlak yaratabilir.
Öte yandan, İngiltere'nin yaptırım kararı, diğer Avrupa ülkeleri için de bir emsal teşkil edebilir. Fransa, İspanya ve Belçika gibi ülkeler, benzer adımlar atmaya hazırlanıyor. ABD'nin tehditleri, bu ülkelerin geri adım atmasına neden olabilir veya tam tersine daha koordineli bir Avrupa tepkisini tetikleyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşim faaliyetlerini uzun süredir uluslararası hukuka aykırı olarak nitelendiriyor ve Filistin davasını destekliyor. ABD'nin İngiltere'ye yönelik misilleme tehdidi, Türkiye'nin bölgesel pozisyonunu dolaylı olarak etkiliyor. Ankara, Batı'nın İsrail'e yönelik tutumundaki tutarsızlıkları eleştiriyor. Bu gelişme, Türkiye'nin Avrupa ve ABD arasındaki gerilimden faydalanarak kendi diplomatik girişimlerini güçlendirmesine olanak tanıyabilir. Ayrıca, NATO içindeki bölünme, Türkiye'nin ittifak içindeki pazarlık gücünü artırabilir. Türkiye, Filistin konusunda daha aktif bir diplomasi yürüterek uluslararası kamuoyunda destek bulabilir.
