Başkan Donald Trump’ın büyük bir tanıtımla duyurduğu Barış Kurulu, fonlarının nereden geldiği ve nereye harcandığı konusunda yeni sorularla karşı karşıya. Kurulun amiral gemisi projesi olan ABD’nin Gazze barış planı ise sayısız engelle karşılaşarak durma noktasına geldi. Şubat ayında kurul için düzenlenen imza töreninde Trump, kurulun “dünyaya barış getireceğini” söylemişti. Ancak hem kurulun mali yapısı hem de somut sonuçları sorgulanıyor.
Barış Kurulu’nun kuruluşu ve fon tartışmaları
Trump, Şubat 2025’te imzaladığı bir kararnameyle Barış Kurulu’nu kurdu. Kurulun amacı, ABD’nin uluslararası çatışma bölgelerinde barışı tesis etmek için özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarını bir araya getirmekti. Ancak kısa süre sonra kurulun fon kaynakları belirsizlik kazandı. Bazı kaynaklara göre, kurulun bütçesi büyük ölçüde özel bağışlardan oluşuyor, ancak bağışçıların kimliği açıklanmıyor. Bu durum, kurulun bağımsızlığı ve tarafsızlığı konusunda şüpheler uyandırdı. Özellikle, bağışçıların çıkar çatışması yaratabileceği endişesi dile getiriliyor.
Gazze barış planı: Engeller ve eleştiriler
Barış Kurulu’nun en iddialı projesi, Gazze Şeridi için hazırlanan bir barış planı. Ancak plan, hem Filistinli hem de İsrailli yetkililerden tepki alıyor. Filistin Yönetimi, planın kendi egemenlik haklarını zayıflattığını savunurken, İsrail ise güvenlik endişelerini öne sürüyor. Ayrıca, uluslararası toplum da planın uygulanabilirliğini sorguluyor. Birleşmiş Milletler yetkilileri, planın insani yardım erişimini garanti altına almadan başarılı olamayacağını belirtiyor. Diğer yandan, bazı uzmanlara göre plan, bölgedeki siyasi gerçeklikleri yeterince dikkate almıyor. ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada ise planın hâlâ müzakere aşamasında olduğu ve tarafların katkılarına açık olduğu ifade edildi.
Bölgesel ve küresel boyut
Gazze barış planının akıbeti, sadece bölgesel değil, küresel dengeleri de etkileyebilir. Orta Doğu’da devam eden krizler, ABD’nin arabuluculuk rolünü zorlaştırıyor. Özellikle İran ve Suudi Arabistan arasındaki rekabet, bölgesel istikrarı tehdit ederken, ABD’nin bu denklemin neresinde duracağı önem kazanıyor. Ayrıca, Rusya ve Çin’in bölgedeki artan nüfuzu, ABD’nin barış çabalarını daha da karmaşık hale getiriyor. Uzmanlara göre, Trump yönetiminin bu girişimi, daha geniş bir stratejinin parçası olsa da, somut adımlar atılmadığı sürece sadece bir propaganda aracı olarak kalma riski taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Gazze başta olmak üzere Filistin meselesinde tarihsel olarak aktif bir dış politika izlemiştir. Trump’ın Barış Kurulu girişimi, Türkiye’nin bölgedeki nüfuzunu doğrudan etkileyebilir. Ankara, planın başarısız olması halinde kendi arabuluculuk çabalarını artırabilir. Ayrıca, fon kaynaklarının şeffaf olmaması, Türkiye’nin bu tür girişimlere şüpheyle yaklaşmasına neden olabilir. Ekonomik olarak ise, Gazze’de istikrar sağlanamaması, Doğu Akdeniz’de enerji işbirliği ve ticaret yollarını olumsuz etkileyebilir. Türkiye için bu gelişme, hem diplomatik hem de güvenlik açısından yakından takip edilmesi gereken bir konu.
