ABD'de Donald Trump'ın enflasyonla mücadele performansına kamuoyu desteği üç ayrı ankette sert düşüş gösterdi. Ekonomi, Kasım 2024 başkanlık seçimlerinde seçmenlerin birinci önceliğiydi ancak 2026 ara seçimlerine yaklaşırken yükselen fiyatlar yeniden siyasi bir krize dönüşme sinyali veriyor. Anket firmalarının ortak bulgusu, özellikle bağımsız seçmenler ve alt gelir gruplarında Trump'ın ekonomi politikalarına güvenin zayıfladığı yönünde.
Enflasyon korkusu 2024 zaferini gölgeliyor
2024 seçim kampanyasında Trump, “Yüksek enflasyonu bir yılda yeneceğim” sözü vermişti. Göreve gelmesinin üzerinden on dört ay geçmesine rağmen tüketici fiyat endeksi yıllık bazda ortalama yüzde 4,5 seviyesinde seyrediyor. Birçok hanede gıda, enerji ve kira maliyetleri rekor seviyelere yaklaşmış durumda.
Washington merkezli Emerson College, Rasmussen Reports ve YouGov tarafından eş zamanlı olarak yapılan üç ayrı ankette Trump'ın ekonomi yönetimine onay oranı sırasıyla yüzde 42, yüzde 40 ve yüzde 38 olarak ölçüldü. Bu oranlar, Trump'ın başkanlığının ilk yılındaki en düşük seviyelere işaret ediyor. Özellikle YouGov anketinde katılımcıların yalnızca yüzde 30'u Trump'ın enflasyonu kontrol altına alma çabalarını “başarılı” olarak değerlendirdi.
Ekonomistler, enflasyondaki katılığın Fed'in faiz indirimlerini ertelemesine neden olduğunu ve bunun da mortgage oranlarını yüksek tutarak konut piyasasını soğuttuğunu belirtiyor. Ayrıca Trump'ın uyguladığı gümrük tarifelerinin ithal malları pahalılaştırdığı, bunun da fiyat baskılarını artırdığı yönünde eleştiriler var.
Bağımsız seçmenler uzaklaşıyor
Anketlerin en dikkat çekici bulgusu, bağımsız seçmenler arasında Trump'a desteğin 2024 Kasımına kıyasla 8 puan gerilemesi oldu. Bağımsız seçmenler, ara seçimlerde belirleyici rol oynuyor. Cumhuriyetçi Parti içinden bazı stratejistler, partinin ekonomi mesajını yeniden şekillendirmesi gerektiğini savunuyor. “Seçmenler için cebindeki para her şeyden önemli. Trump yönetimi bunu henüz tersine çeviremedi,” dedi eski bir Beyaz Saray danışmanı.
ABD Başkanı'nın ofisi ise anket sonuçlarına doğrudan yanıt vermekten kaçındı. Beyaz Saray Sözcüsü, “Başkanımız enflasyonu düşürmek için kararlı adımlar atmaya devam ediyor. Son veriler faizlerin düşmeye başladığını gösteriyor,” açıklamasında bulundu. Ancak ekonomi verileri faizlerde henüz belirgin bir düşüş işareti vermiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD enflasyonu Türkiye ekonomisini doğrudan etkileyebilecek küresel bir dinamiktir. ABD'de enflasyonun yüksek seyretmesi Fed'in faizleri daha uzun süre yüksek tutmasına yol açar. Bu durum gelişmekte olan ülkelerden sermaye çıkışını hızlandırır ve Türk lirası üzerinde baskı yaratır. Ek olarak, ABD'de olası bir durgunluk küresel talebi azaltarak Türkiye'nin ihracatını olumsuz etkileyebilir. Trump'ın ekonomi onayının düşmesi, ABD siyaset belirsizliğini artırdığı için dolar endeksini yükseltebilir; bu da Türkiye'nin ithalat faturasını kabartır. Türk yetkililer bu gelişmeleri yakından izlemeli ve ani sermaye hareketlerine karşı makroihtiyati önlemleri güçlendirmelidir.
