ABD Ordusu, Irak'ın Erbil Hava Üssü'nde 31 Mayıs'ta bir eğitim kazasında hayatını kaybeden Amerikan askerinin kimliğini açıkladı. Çavuş Devin A. Seibel (26), Teksas'ın Robinson kenti nüfusuna kayıtlıydı. Pentagon'un yaptığı açıklamada, olayın 'eğitimle ilgili bir kaza' olduğu belirtilirken, kazada bir İngiliz Ordusu askerinin de öldüğü bildirildi. Olay anında Seibel ve İngiliz asker, ortak bir eğitim tatbikatı sırasında bulunuyordu. Yetkililer, kazanın ayrıntılarına ilişkin soruşturmanın devam ettiğini, ancak ilk bulguların teknik bir arıza veya prosedür hatasına işaret ettiğini kaydetti. Seibel'in 2017'de orduya katıldığı ve 1. Süvari Tümeni'ne bağlı olduğu öğrenildi. Ölen İngiliz askerin kimliği ise ailesine bildirilmesinin ardından daha sonra açıklanacak.
Kazanın arka planı ve askeri eğitim faaliyetleri
Irak'taki koalisyon güçleri, ülkenin kuzeyindeki Erbil kenti yakınlarındaki hava üssünde uzun süredir ortak eğitim tatbikatları düzenliyor. Bu tatbikatlar, Irak güvenlik güçlerine destek sağlamak ve bölgedeki terör örgütleriyle mücadele kapasitesini artırmak amacıyla yapılıyor. Ancak son kaza, bu tür faaliyetlerin ne kadar riskli olduğunu bir kez daha gösterdi. Pentagon yetkilileri, kazanın bir 'talihsiz olay' olduğunu vurgularken, benzer kazaların önlenmesi için eğitim protokollerinin gözden geçirileceğini bildirdi. İngiliz Savunma Bakanlığı da olayla ilgili olarak 'derin üzüntü' ifadelerini kullandı ve ailelere başsağlığı diledi. İngiltere'nin Irak'ta yaklaşık 400 askeri bulunuyor ve bunlar daha çok eğitim danışmanlığı görevi yürütüyor. ABD ise Irak'ta 2.500 civarında askerle varlık gösteriyor. Ortak tatbikatlar, 2014'te IŞİD'e karşı başlatılan uluslararası koalisyonun bir parçası olarak düzenleniyor.
Bölgesel güvenlik bağlamı ve etkileri
Kaza, Irak'ta güvenlik durumunun hâlâ kırılgan olduğu bir dönemde meydana geldi. Irak hükümeti, IŞİD'in yenilgiye uğratılmasına rağmen, özellikle kuzey bölgelerinde artan terör saldırılarıyla mücadele ediyor. Ayrıca ülke, ABD ile İran arasındaki gerilimin de etkisi altında. Erbil, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nin (IKBY) merkezi konumunda ve bu nedenle stratejik öneme sahip. Bölgedeki yabancı askeri varlık, yerel halk ve bazı siyasi gruplar arasında zaman zaman tartışma konusu oluyor. Ancak son kazanın, askeri iş birliğinin devamını etkilemesi beklenmiyor. Uzmanlar, bu tür üzücü olayların eğitim faaliyetlerinin doğasında bulunan riskleri yansıttığını belirtiyor. ABD ve İngiltere, Irak'taki askeri misyonlarını sürdürme konusunda kararlı görünüyor; ancak kaza, prosedürlerin yeniden değerlendirilmesine yol açabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu olay doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, Irak'ın kuzeyinde meydana gelmesi ve koalisyon güçlerini içermesi bakımından bölgesel güvenlik bağlamında önem taşıyor. Türkiye, Irak'ın kuzeyinde PKK'ya karşı askeri operasyonlar yürütürken, bölgedeki yabancı askeri varlığın dengeleri etkileyebileceğini göz önünde bulunduruyor. Ayrıca, ABD ve İngiltere ile NATO müttefiki olan Türkiye, bu ülkelerin Irak'taki eğitim faaliyetlerine dolaylı olarak dahil. Kazanın ardından alınacak güvenlik önlemleri, Türkiye'nin kendi eğitim tatbikatları için de bir referans olabilir. Bölgesel istikrar açısından, koalisyon güçlerinin varlığı IŞİD'le mücadelede önemli bir rol oynarken, bu tür kazaların kamuoyunda sorgulanmasına neden olabileceği unutulmamalıdır.
