Eski ABD Başkanı Donald Trump'ın kurduğu Barış Konseyi, Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım ve Çalışma Ajansı'nın (UNRWA) Gazze'de 'yeri olmadığını' ilan ederek uluslararası toplumda yankı uyandırdı. Konsey, UNRWA'nın kapatılması ve Filistinli mültecilerin sorumluluğunun komşu ülkelere devredilmesi çağrısında bulundu. Bu açıklama, İsrail-Filistin çatışmasında mülteci meselesinin çözümüne dair tartışmaları yeniden alevlendirdi. Trump'ın 2020'de açıkladığı 'Yüzyılın Anlaşması' planının bir parçası olarak görülen bu hamle, bölgedeki hassas dengeleri değiştirme potansiyeli taşıyor.
UNRWA'ya Yönelik Eleştiriler ve Arka Plan
Trump yönetimi, görev süresi boyunca UNRWA'ya yönelik fonları kesmiş ve ajansı 'İsrail karşıtı önyargı' ile suçlamıştı. Barış Konseyi'nin son açıklaması da bu çizgiyi sürdürüyor. Konsey başkanı Jason Greenblatt, yaptığı yazılı açıklamada UNRWA'nın 'Filistinli mülteci sorununu sürdürülebilir kılan bir kurum' olduğunu ve Gazze'deki yeniden yapılanma sürecinde 'hiçbir rolü olmaması' gerektiğini savundu. UNRWA ise 5 milyondan fazla Filistinli mülteciye hizmet verdiğini ve ajansın kapatılmasının 'insani bir felakete' yol açacağını belirtti. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres de UNRWA'nın bölgedeki istikrar için hayati önemde olduğunu vurguladı.
Bölgesel ve Küresel Tepkiler
Filistin Yönetimi ve Hamas, Trump'ın Barış Konseyi'nin çağrısını 'skandal' ve 'hukuk dışı' olarak nitelendirdi. Mısır ve Ürdün gibi ülkeler, UNRWA'nın rolünü savunarak Filistinli mültecilerin haklarının korunması gerektiğini ifade etti. Avrupa Birliği ise daha temkinli bir duruş sergileyerek, UNRWA'nın reforme edilmesi çağrısında bulundu ancak tamamen kapatılmasına karşı çıktı. ABD'nin mevcut Başkanı Joe Biden yönetimi, Trump döneminde kesilen UNRWA fonlarını kısmen geri getirmişti ancak tam desteği sağlamış değil. Bu durum, Washington'un Ortadoğu politikasında süregelen ikilemi yansıtıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, UNRWA'ya en fazla destek veren ülkelerden biri ve Filistin davasının güçlü bir savunucusu. Trump'ın Barış Konseyi'nin bu açıklaması, Ankara'nın Filistin politikasına doğrudan bir meydan okuma niteliğinde. Türkiye, UNRWA'nın kapatılması halinde bölgeye yönelik insani yardım ve istikrar çabalarının sekteye uğrayacağını düşünüyor. Ayrıca, Filistinli mültecilerin komşu ülkelere yerleştirilmesi fikri, bölgesel güvenlik açısından Türkiye'yi endişelendiriyor. Bu gelişme, Türkiye'nin BM nezdinde ve İslam İşbirliği Teşkilatı'nda daha aktif bir rol üstlenmesini zorunlu kılabilir. Ankara'nın, Filistinli mültecilerin haklarını korumak ve UNRWA'nın devamlılığını sağlamak için diplomatik girişimlerini artırması bekleniyor.
