Sudan, başkent Hartum’da iki yıldır uygulanan sokağa çıkma yasağını ve daha önce ilan edilen olağanüstü hali kaldırdı. Hükümetin Güvenlik İşleri Koordinasyon Komitesi Perşembe günü yaptığı açıklamayla, 2024 yılında başlayan bu kısıtlamaların sona erdiğini duyurdu. Sudan resmi ajansı SUNA’nın aktardığına göre komite, Hartum eyaletindeki güvenlik durumunun iyileştiğini ve bu nedenle kısıtlamaların kaldırıldığını belirtti. Anadolu Ajansı’nın haberine göre, söz konusu karar, Sudan hükümetinin iç güvenlik politikalarında önemli bir değişiklik olarak yorumlanıyor.
Gelişmenin Arka Planı
Sudan’da Nisan 2023’te ordu ile paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında başlayan çatışmalar, ülkeyi derin bir insani krize sürüklemişti. Başkent Hartum, çatışmaların en yoğun yaşandığı bölgelerden biri olmuş, milyonlarca sivil evlerini terk etmek zorunda kalmıştı. Bu dönemde hükümet, güvenliği sağlamak amacıyla sokağa çıkma yasağı ve olağanüstü hal ilan etmişti. Ancak son aylarda hükümet güçlerinin HDK’ye karşı ilerleme kaydetmesi ve başkentteki kontrolü büyük ölçüde ele geçirmesi, kısıtlamaların kaldırılmasının önünü açtı.
Komite, yaptığı yazılı açıklamada, “Hartum’daki güvenlik ve istikrar ortamının iyileşmesi üzerine, iki yıldır uygulanan sokağa çıkma yasağı ve olağanüstü hal kaldırılmıştır” ifadelerine yer verdi. Açıklamada ayrıca, vatandaşların normal hayatlarına dönmeleri için gerekli tüm önlemlerin alındığı belirtildi. Öte yandan, bölgedeki diğer eyaletlerde olağanüstü hal uygulamasının devam edip etmediği henüz netlik kazanmadı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Sudan’daki iç savaş, yalnızca ülke içinde değil, bölgesel ve küresel düzeyde de yankı bulmuştu. Mısır, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkeler, Sudan’daki tarafları desteklemekle suçlanmıştı. Ayrıca, çatışmalar nedeniyle Sudan’ın komşuları Çad, Güney Sudan ve Etiyopya’ya yüz binlerce mülteci akın etmişti.
Uzmanlar, Hartum’daki kısıtlamaların kaldırılmasını, Sudan hükümeti açısından bir zafer olarak değerlendiriyor. Ancak HDK’nin hâlâ Darfur ve Kordofan gibi bölgelerde etkili olduğu biliniyor. Bu nedenle, sokağa çıkma yasağının kaldırılmasının ülke genelinde bir normalleşme anlamına gelmediği vurgulanıyor. Uluslararası toplum, Sudan’da kalıcı bir ateşkes ve siyasi çözüm için çağrılarını sürdürürken, Hartum’daki bu gelişme, hükümetin kontrolü yeniden sağlama yönündeki çabalarının bir göstergesi olarak görülüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Sudan ile tarihsel ve kültürel bağları bulunan bir ülke olarak, iç savaşın başından bu yana taraflara itidal çağrısında bulunmuş ve insani yardımlarını sürdürmüştür. Hartum’daki kısıtlamaların kaldırılması, Türk yatırımcıları ve vatandaşları için güvenlik endişelerinin azalması anlamına gelebilir. Ayrıca, Türkiye’nin Sudan’daki diplomatik ve ticari varlığını güçlendirme potansiyeli taşımaktadır. Ancak Sudan’ın genelinde istikrar sağlanmadan bu fırsatın tam olarak değerlendirilemeyeceği açıktır. Türkiye’nin, Sudan’ın yeniden imarı ve barış sürecinde oynayacağı rol, iki ülke ilişkilerinin geleceği açısından belirleyici olacaktır.
