Sudan ordusuna bağlı silahlı gruplar, ülkenin batısındaki Darfur bölgesinde bulunan stratejik Orshi Rezervuarı bölgesini, paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri'nden (RSF) geri almayı başardı. Ambro yerleşimine su sağlayan bu rezervuar, bölge halkının şiddetli su sıkıntısı çektiği bir dönemde hem stratejik hem de insani açıdan kritik öneme sahip. Sudan ordusu ve müttefiki olan yerel silahlı gruplar, 15 ayı aşkın süredir devam eden iç savaşta RSF'ye karşı önemli bir kazanım elde etti.
Gelişmenin arka planı
Sudan'da Nisan 2023'ten bu yana ordu ile RSF arasında süren çatışmalar, ülkeyi insani bir felaketin eşiğine getirdi. Birleşmiş Milletler verilerine göre 10 binden fazla kişi hayatını kaybetti, milyonlarca insan yerinden oldu. Darfur bölgesi, çatışmaların en yoğun yaşandığı bölgelerden biri. Orshi Rezervuarı'nın kontrolü, Ambro ve çevre köylere temiz su sağlanması açısından hayati önem taşıyor. RSF'nin bölgeyi ele geçirmesinin ardından su kesintileri yaşanmış, halk nehir kıyılarına veya hayvanlar için kazılmış kuyulara yönelmek zorunda kalmıştı. Yerel kaynaklara göre, rezervuarın yeniden kontrol altına alınmasıyla birlikte su dağıtımının kademeli olarak normale dönmesi bekleniyor.
Operasyon, Sudan ordusunun El Fasher kentindeki komuta merkezinden yönetildi ve ordunun hava desteğiyle gerçekleştirildi. RSF'nin bölgedeki mevzileri, savaş uçakları ve topçu birlikleri tarafından vuruldu. Çatışmalarda her iki taraftan da kayıplar olduğu bildirildi. Sudan ordusu, rezervuar alanının tamamen temizlendiğini ve güvenliğin sağlandığını duyurdu.
Bölgesel veya küresel boyut
Sudan'daki çatışma, yalnızca ülke içinde değil, tüm bölgede istikrarsızlık yaratıyor. Komşu ülkeler Çad, Etiyopya ve Güney Sudan, mülteci akınıyla karşı karşıya. Orshi Rezervuarı'nın kurtarılması, ordunun Darfur'da yeniden inisiyatif kazandığının bir işareti olarak yorumlanıyor. Ancak RSF, hâlâ ülkenin geniş bölgelerini elinde tutuyor. Uluslararası toplum, ateşkes ve siyasi çözüm çağrılarını yinelemekle birlikte, somut bir ilerleme kaydedilebilmiş değil. Su kaynaklarının kontrolü, çatışmanın seyrini etkileyecek unsurlardan biri; zira kurak bölgelerde suya erişim güç dengelerini değiştirebiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Sudan ile tarihsel ve diplomatik bağlara sahiptir ve çatışmanın başından bu yana taraflar arasında arabuluculuk çabalarını sürdürmektedir. Orshi Rezervuarı'nın geri alınması, Sudan ordusunun sahada kazandığı bir avantaj olsa da, çatışmanın sona ermesi için yeterli değildir. Türkiye'nin bu süreçteki rolü, insani yardımlar ve barış görüşmelerine ev sahipliği yapmakla sınırlı kalmıştır. Sudan'daki istikrarsızlığın devam etmesi, Kızıldeniz ticaret yollarını da etkileyerek Türkiye'nin bölgesel ticaretini dolaylı yoldan tehdit edebilir. Bu nedenle Ankara, taraflar arasında kalıcı bir ateşkesin sağlanması için diplomatik girişimlerini artırmalıdır.
