İngiltere Başbakanı Keir Starmer ile İşçi Partisi’nin eski lider adayı ve Büyük Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham arasındaki gerginlik, Başbakan’ın bir parlamento resepsiyonunda Burnham’ın siyasi kariyeriyle ilgili sarf ettiği alaycı bir sözle yeni bir boyuta taşındı. Starmer’ın “Andy nihayet kendine uygun bir iş buldu” şeklindeki yorumu, ikili arasında yıllardır biriken husumeti su yüzüne çıkardı. İki siyasetçi arasındaki soğukluk, özellikle 2019-2020 döneminde İşçi Partisi liderlik yarışında netleşmiş, Burnham’ın Jeremy Corbyn’e yakın duruşu ve Starmer’ın daha merkezci çizgisi arasındaki uçurum derinleşmişti. Tarafların birbirine duyduğu güvensizlik, son olayla birlikte hem Kamuoyu önünde hem de parti içi dengelerde ciddi yankı buldu.
Gelişmenin arka planı
Starmer ve Burnham arasındaki rekabetin kökleri, 2015 genel seçimlerine kadar uzanıyor. Burnham, 2010-2015 arasında Gölge İçişleri Bakanı olarak görev yaparken, Starmer ise 2015’te milletvekili seçildi. 2019 seçim yenilgisinin ardından Corbyn’in istifasıyla başlayan liderlik yarışında Starmer, Burnham’ın da desteklediği Rebecca Long-Bailey’ye karşı kazandı. Burnham, 2017’de Büyük Manchester Belediye Başkanı seçilerek ulusal siyasette daha bağımsız bir profil çizmeye başladı. Özellikle COVID-19 salgını sırasında merkezi hükümete yönelttiği eleştiriler, Burnham’ı ulusal bir figür haline getirdi. Starmer’ın son sözleri, Burnham’ın belediye başkanlığı rolünü küçümseyici bulunurken, Burnham destekçileri bunu kasıtlı bir aşağılama olarak yorumladı. Parti içi kaynaklar, Başbakan’ın bu tür sözlerle hem Burnham’ı hem de onun temsil ettiği sol kanadı marjinalleştirmeye çalıştığı görüşünde.
Bölgesel ve küresel boyut
Yaşanan bu gerilim, yalnızca iki siyasetçi arasındaki kişisel bir anlaşmazlık olmanın ötesinde, İşçi Partisi’nin ideolojik fay hatlarını ve Birleşik Krallık’ın merkezi-yerel yönetim ilişkilerindeki kırılganlığı ortaya koyuyor. Burnham gibi güçlü belediye başkanları, İngiltere’nin bölgesel yönetişim yapısında giderek daha fazla söz sahibi olurken, merkezi hükümetle yaşadıkları çekişmeler ülkenin yönetim modeline dair tartışmaları alevlendiriyor. Özellikle ulaşım, eğitim ve sağlık gibi alanlarda yetki karmaşası yaşayan büyükşehir belediyeleri, merkezden daha fazla özerklik talep ediyor. Bu durum, diğer ülkelerdeki yerelleşme tartışmalarına da örnek teşkil ediyor. Ayrıca, İşçi Partisi’nin olası bir erken seçim stratejisinde parti içi uyumun sağlanması kritik önem taşırken, bu tür açıklamalar partinin oy tabanında bölünmeye yol açabilir. Muhafazakar Parti ise bu çatlağı kullanarak İşçi Partisi’ni “yönetemez” olarak göstermeye çalışabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme doğrudan Türkiye’nin gündeminde olmasa da, Birleşik Krallık’taki iç siyasi dengelerin Türkiye-İngiltere ilişkileri üzerinde dolaylı etkileri olabilir. Güçlü bir İşçi Partisi hükümetinin, Brexit sonrası ticaret anlaşmaları ve güvenlik iş birliği konularında Türkiye’ye yönelik politikaları etkileme potansiyeli bulunuyor. Starmer ve Burnham arasındaki rekabet, partinin dış politika önceliklerini şekillendirebilecek kanatlar arasındaki mücadeleye işaret ediyor. Türkiye, özellikle Kıbrıs, Doğu Akdeniz ve göç konularında İngiltere ile yakın temas halinde olduğu için, Londra’daki siyasi istikrar ve parti içi uyum, Ankara’nın çıkarları açısından takip edilmesi gereken bir konudur.
