Singapur'un merkez bölgesinde hava kirliliği yeniden sağlıksız seviyeye ulaştı. 24 saatlik Hava Kirliliği Standart Endeksi (PSI) pazar günü akşam 9 itibarıyla merkez bölgede 101 ile 'sağlıksız' aralığa girdi. Bu gelişme, ülkenin son haftalarda göreli olarak temiz hava soluduğu bir dönemin ardından geldi.
Hava Kalitesindeki Bozulmanın Arka Planı
Singapur Ulusal Çevre Ajansı (NEA) verilerine göre, PSI değeri 0-50 arası 'iyi', 51-100 arası 'orta', 101-200 arası 'sağlıksız', 201-300 arası 'çok sağlıksız' ve 300'ün üzeri 'tehlikeli' olarak sınıflandırılıyor. Merkez bölgede kaydedilen 101 değeri, hassas gruplar için sağlık riski oluşturuyor. Özellikle yaşlılar, çocuklar, hamileler ve solunum yolu rahatsızlığı olan bireylerin açık hava aktivitelerini sınırlamaları öneriliyor.
Uzmanlar, bu ani artışın bölgedeki kuru ve sıcak hava koşullarından kaynaklandığını belirtiyor. Ağustos ayında Singapur'da görülen olağan dışı sıcaklık ve yağış azlığı, atmosferdeki partikül madde birikimini artırdı. Ayrıca, komşu ülkelerdeki orman yangınlarından kaynaklanan dumanın sınır ötesi taşınımı da hava kalitesini olumsuz etkileyen faktörler arasında. Ancak NEA, şu aşamada bölgesel yangınlardan kaynaklanan yoğun bir duman akışı tespit edilmediğini açıkladı.
Singapur, geçmişte Endonezya'nın Sumatra adasındaki orman yangınlarından kaynaklanan duman nedeniyle ciddi hava kirliliği sorunları yaşamıştı. 2015 ve 2019 yıllarında PSI değeri 300'ün üzerine çıkarak 'tehlikeli' seviyeye ulaşmış, okullar tatil edilmiş ve açık hava etkinlikleri iptal edilmişti. Bu son gelişme, henüz o boyutlarda olmasa da yetkililerin teyakkuzda olduğunu gösteriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Güneydoğu Asya'da hava kirliliği, sınır aşan bir sorun olarak öne çıkıyor. Endonezya, Malezya ve Singapur arasında zaman zaman gerilimlere yol açan duman krizi, ASEAN ülkeleri arasında işbirliği mekanizmalarının güçlendirilmesi ihtiyacını ortaya koyuyor. 2002'de imzalanan Sınır Aşan Duman Kirliliği Anlaşması'na rağmen, uygulamada etkin bir koordinasyon sağlanamadığı eleştirileri sıkça dile getiriliyor.
Küresel iklim değişikliği, bölgede sıcaklık ve yağış rejimlerini değiştirerek orman yangını riskini artırıyor. El Nino olaylarının sıklaşması, kuraklık dönemlerini uzatarak yangınların yayılmasını kolaylaştırıyor. Singapur gibi şehir devletleri, ekonomik faaliyetlerini sürdürebilmek için temiz hava kalitesine bağımlı. Hava kirliliğindeki artış, enerji talebini, ulaşımı ve turizmi olumsuz etkileyebilir.
NEA, halkı güncel PSI değerlerini takip etmeye ve gerekli önlemleri almaya çağırdı. Özellikle hassas grupların dışarıda uzun süre kalmaktan kaçınmaları, pencereleri kapalı tutmaları ve maske kullanmaları öneriliyor. Yetkililer, hava kalitesinin önümüzdeki günlerde hava koşullarına bağlı olarak değişebileceğini, yağışlı havaların partikül maddeleri temizleyebileceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Singapur'daki hava kirliliği, doğrudan Türkiye'yi etkilemese de küresel iklim krizinin somut yansımalarından biri olarak önem taşıyor. Türkiye, son yıllarda artan sıcaklık ve kuraklıkla mücadele ediyor; benzer şekilde şehirlerde hava kalitesi sorunları yaşanabiliyor. Sınır aşan kirlilik ve iklim göçü gibi konular, Türkiye'nin çevre diplomasisinde öncelikli başlıklar arasında. Ayrıca, Güneydoğu Asya'daki istikrarsızlık, ticaret yolları ve enerji arz güvenliği üzerinden dolaylı ekonomik etkiler yaratabilir. Türkiye, yeşil dönüşüm politikalarını hızlandırarak hem kendi hava kalitesini koruyabilir hem de uluslararası iklim müzakerelerinde etkin rol alabilir.
