Hong Kong'da faaliyet gösteren yoga stüdyosu Hotstone Yoga'nın beklenmedik şekilde kapanmasıyla ilgili mağduriyetler her geçen gün büyüyor. Yetkililerden edinilen bilgilere göre, stüdyoya ön ödeme yapan 694 müşteri, toplamda yaklaşık 7,8 milyon Hong Kong doları (1 milyon ABD doları) kayıp bildiriminde bulundu. Gümrük ve Tüketim Vergisi Dairesi, pazar günü saat 18.00 itibarıyla 694 şikayet aldığını açıkladı. Olay, şehrin tüketici hakları ve işletme güvenilirliği konusundaki hassasiyetini bir kez daha gündeme taşıdı.
Olayın arka planı ve şikayet süreci
Hotstone Yoga, Hong Kong'un çeşitli bölgelerinde şubeleri bulunan ve uzun süredir hizmet veren bir yoga merkeziydi. Müşteriler, genellikle indirimli paketler halinde peşin ödeme yaparak derslere kaydoluyordu. Ancak stüdyonun aniden kapılarını kapatması, binlerce kişiyi zor durumda bıraktı. Şirketin sosyal medya hesaplarının sessizleşmesi ve telefonlara yanıt verilmemesi üzerine mağdurlar çözüm arayışına girdi.
Gümrük ve Tüketim Vergisi Dairesi, tüketici haklarını koruma altına alan "Ticaret Açıklamaları Yönetmeliği" kapsamında soruşturma başlattı. Daire sözcüsü, "Şikayetlerin sayısı ve tutarı arttıkça, olayın ciddiyeti de artıyor. Tüketicilerin mağduriyetini gidermek için tüm yasal yolları kullanacağız" dedi. Yetkililer, şirket yöneticilerinin ifadesine başvurulacağını ve gerekirse cezai işlem uygulanacağını belirtti.
Mağdurların bir kısmı, alacaklarını tahsil edebilmek için Küçük Alacaklar Mahkemesi'ne başvurmayı planlıyor. Ancak şirketin tasfiye sürecine girmesi halinde, müşterilerin alacaklı sıralamasında oldukça geride kalabileceği ve paralarını geri almanın zorlaşabileceği ifade ediliyor. Hong Kong Tüketici Konseyi de konuyla ilgili olarak tüketicilere, ödemelerini kredi kartı ile yapmaları ve makbuzlarını saklamaları tavsiyesinde bulundu.
Bölgesel ve küresel boyut
Hotstone Yoga vakası, yalnızca Hong Kong'a özgü bir tüketici mağduriyeti olarak görülmemeli. Asya-Pasifik genelinde hizmet sektöründe ön ödemeli üyelik sistemlerinin yaygınlaşması, benzer riskleri beraberinde getiriyor. Özellikle COVID-19 sonrası dönemde fitness, yoga, güzellik ve dil kursu gibi alanlarda ani kapanmalar artış gösterdi. Tüketici koruma mevzuatının güçlü olduğu Hong Kong'da bile bu tür olayların yaşanması, denetim mekanizmalarının yetersizliğini ortaya koyuyor.
Küresel ölçekte bakıldığında, ön ödemeli hizmet modellerinin yarattığı riskler, birçok ülkede düzenleyicilerin gündeminde. Avrupa Birliği'nde tüketici hakları direktifleri, işletmelerin iflası halinde müşteri alacaklarının korunması için ek güvenceler öngörüyor. ABD'de ise eyalet bazında değişen düzenlemeler mevcut. Hong Kong'daki bu olay, uluslararası tüketici hakları ağlarının da dikkatini çekmiş durumda.
Uzmanlar, hizmet sağlayıcılarının mali durumlarının düzenli olarak denetlenmesi ve ön ödemeli üyeliklerde zorunlu sigorta veya teminat mekanizmalarının getirilmesi gerektiğini vurguluyor. Aksi halde benzer mağduriyetlerin kaçınılmaz olduğunu belirtiyorlar.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hotstone Yoga'nın ani kapanışı, Hong Kong özelinde bir tüketici mağduriyeti gibi görünse de, Türkiye'deki benzer hizmet sektörleri için de uyarıcı nitelikte. Türkiye'de spor salonları, yoga stüdyoları ve güzellik merkezleri sıklıkla yıllık üyelik veya paket satışı yapıyor. Tüketici Koruma Kanunu'na rağmen, işletmelerin iflası durumunda tüketicilerin alacaklarını tahsil etmesi zor olabiliyor. Bu olay, Türkiye'de de ön ödemeli hizmet satışlarında teminat veya sigorta sisteminin gerekliliğini gösteriyor. Ayrıca, Hong Kong gibi finans merkezlerinde yaşanan bu tür olaylar, küresel tüketici güvenini sarsarak uluslararası ticaret ve yatırım ortamını dolaylı yoldan etkileyebilir. Türkiye'nin Asya ile artan ekonomik ilişkileri bağlamında, tüketici hakları konusundaki gelişmelerin izlenmesi faydalı olacaktır.
