Ukrayna'nın güneyindeki Krıvıy Rih kentinde Cuma günü bir alışveriş merkezine düzenlenen iki ayrı Rus insansız hava aracı (İHA) saldırısında en az 14 kişi hayatını kaybetti, onlarca kişi yaralandı.
Ukrayna Devlet Acil Durum Servisi'nin verdiği bilgiye göre, ilk saldırının ardından bölgeye intikal eden sağlık ekipleri ve itfaiyecilerin, ikinci bir İHA'nın hedef alınmasıyla daha da ağır bir tabloyla karşı karşıya kaldığı belirtildi. Ukrayna Cumhurbaşkanlığı İdaresi Başkan Danışmanı Oleksiy Kuleba, yaptığı açıklamada, “Kurtarma ekiplerine ikinci bir saldırı yapıldı. Bu bir savaş suçudur ve bölgede doğrudan insani yardımı hedef almaktadır” dedi.
Olayın ardından sosyal medyada paylaşılan görüntülerde, alışveriş merkezinin bulunduğu bölgede yoğun dumanların yükseldiği ve binaların büyük hasar gördüğü görüldü. Yerel yetkililer, enkaz altında kalanların olabileceği ihtimaline karşı arama kurtarma çalışmalarının devam ettiğini açıkladı.
Gelişmenin arka planı
Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik hava saldırıları son haftalarda yeniden yoğunlaşmış durumda. Özellikle enerji altyapısına ve sivil yerleşim yerlerine yönelik saldırıların arttığı gözlemleniyor. Krıvıy Rih, maden ve çelik üretimiyle bilinen endüstriyel bir kent olup, savaş boyunca sık sık Rus saldırılarının hedefi oldu.
Cuma günkü saldırının ardından Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, yaptığı açıklamada Rusya'yı “çifte saldırı” taktiğiyle kurtarma görevlilerini hedef almakla suçladı. Zelenskiy Telegram'dan yaptığı paylaşımda, “İlk saldırı insanları vurduğu yerde tutmak, ikinci saldırı ise kurtaranları vurmak içindi. Bu terör ancak güçlü bir uluslararası tepkiyle durdurulabilir” ifadelerini kullandı.
Ukrayna Hava Kuvvetleri, saldırıların gerçekleştirildiği gece boyunca toplamda 24 insansız hava aracının imha edildiğini, ancak 14'ünün hedefine ulaştığını duyurdu. Rus tarafı ise olaylarla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmadı.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu saldırı, savaşın siviller üzerindeki yıkıcı etkisini bir kez daha gözler önüne serdi. Uluslararası toplumdan tepkiler gecikmedi. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, olayın ardından yaptığı açıklamada, “Sivilleri ve kurtarma ekiplerini hedef alan saldırılar uluslararası hukukun açık ihlalidir” dedi. Avrupa Birliği Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Josep Borrell ise sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Rusya'nın insan hayatına verdiği değerin bir göstergesi daha” ifadelerini kullandı.
Saldırı, Batılı ülkelerin Ukrayna'ya askeri destek konusundaki tartışmalarını da yeniden alevlendirdi. Özellikle ABD'de Ukrayna'ya yönelik yardım paketinin Kongre'de bloke edilmesi, Kiev yönetiminin hava savunma sistemleri konusunda ciddi sıkıntılar yaşamasına yol açıyor. Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmitro Kuleba, daha önce yaptığı açıklamada, “Yeterli hava savunma sistemi sağlanmadığı takdirde bu tür saldırıların artacağını defalarca dile getirdik. Ne yazık ki uyarılarımızın haklılığı her geçen gün daha fazla ortaya çıkıyor” demişti.
Krıvıy Rih'e yönelik saldırının, Rusya'nın savaşı tırmandırma ve Ukrayna'yı müzakere masasına zorlama stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Ancak Ukraynalı yetkililer, bu tür saldırıların ülkenin direnişini kıramayacağını ve uluslararası toplumun desteğini sürdürmesi gerektiğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Rusya'nın Ukrayna'daki sivillere yönelik bu tür saldırıları, Türkiye'nin arabuluculuk çabalarını doğrudan etkileme potansiyeline sahiptir. Türkiye, savaşın başından bu yana hem Rusya hem de Ukrayna ile dengeli ilişkiler kurarak iki ülke arasındaki diyaloğu canlı tutmaya çalışıyor. Ancak sivil kayıpların arttığı bu tür olaylar, uluslararası kamuoyunda Rusya'ya yönelik baskıyı artırırken, Türkiye'nin denge politikasını da zora sokabilir. Öte yandan, Ukrayna'daki enerji altyapısının hedef alınması, Türkiye üzerinden geçen enerji koridorları için güvenlik riski oluşturabilir. Bu nedenle Türkiye, hem insani yardım kanallarını açık tutmak hem de bölgede istikrarı sağlamak adına diplomatik girişimlerini sürdürmek zorundadır.
