Moskova, Mısır'ın başkenti Kahire'de düzenlenen EDEX 2023 savunma fuarında yeni nesil hassas güdümlü hava-hava ve hava-yer silahlarını sergiledi. Düşük maliyetli ve gizli özellikli füzeler, Rusya'nın Ukrayna savaşı nedeniyle zorlaşan silah ihracat pazarında yeni müşteriler bulma çabasını yansıtıyor.
Gelişmenin Arka Planı
Rusya devlet savunma şirketi Rosoboronexport, Mısır'da düzenlenen EDEX 2023 (Egypt Defence Expo) fuarında bir dizi yeni hava platformu silahını tanıttı. Bunlar arasında, uçaklardan ateşlenen ve hedefe yaklaşmadan önce yüksek manevra kabiliyeti ve düşük görünürlük özellikleriyle dikkat çeken yeni nesil seyir füzeleri ve hassas güdümlü bombalar yer alıyor. Rus yetkililer, bu silahların maliyet etkin olduğunu ve özellikle ihracat pazarlarında rekabetçi bir fiyat sunduğunu vurguluyor.
Rusya'nın bu hamlesi, Batı yaptırımları ve Ukrayna savaşının neden olduğu tedarik zinciri sorunlarına rağmen savunma sanayisini ayakta tutma stratejisinin bir parçası. Moskova, geleneksel müşterileri olan Hindistan, Cezayir ve Vietnam gibi ülkelerin yanı sıra Afrika ve Orta Doğu'da yeni ortaklar arıyor. Mısır, son yıllarda Rus silah sistemlerine ilgi gösteren ülkeler arasında yer alıyor; ancak ABD'nin CAATSA yaptırımları tehdidi nedeniyle Kahire'nin alımları sınırlı kalıyor.
Yeni silahlar arasında, Rusya'nın Su-57 ve Su-35 savaş uçaklarına entegre edilebilen, düşük radar kesitine sahip seyir füzeleri ve 300 kilometre menzile ulaşabilen hassas güdümlü mühimmat bulunuyor. Bu silahların, Rusya'nın Ukrayna'daki savaşta elde ettiği tecrübelerle geliştirildiği belirtiliyor. Özellikle elektronik harp ortamında çalışabilme ve GPS bağımsız seyrüsefer kabiliyeti öne çıkarılıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Rusya'nın savunma ihracatı, Ukrayna savaşı nedeniyle ciddi darbe aldı. Batılı ülkelerin yaptırımları, bankacılık işlemlerini ve kritik bileşen tedarikini zorlaştırdı. Ayrıca, savaşta Rus silahlarının performansına dair olumsuz haberler, bazı alıcıların tereddüt etmesine yol açtı. Ancak Moskova, düşük maliyetli ve gelişmiş özellikli silahlarla bu algıyı kırmayı hedefliyor.
Mısır, Rusya için stratejik bir pazar. Kahire, 2014'ten bu yana Fransa'dan Rafale savaş uçakları ve Mistral sınıfı amfibi hücum gemileri alırken, aynı zamanda Rusya'dan MiG-29M/M2 uçakları ve Ka-52 helikopterleri satın aldı. Ancak ABD'nin Mısır'a yönelik askeri yardımı ve siyasi baskıları, Kahire'nin Rusya ile ilişkilerini dengede tutmasını gerektiriyor. EDEX fuarında sergilenen silahlar, Mısır'ın yerli savunma sanayisini güçlendirme çabalarına da katkı sağlayabilir.
Küresel silah pazarında Rusya'nın payı son yıllarda azalıyor. Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) verilerine göre, Rusya'nın küresel silah ihracatındaki payı 2018-2022 döneminde yüzde 16'ya geriledi. ABD, yüzde 40 ile lider konumda. Çin ise yükselen bir ihracatçı olarak dikkat çekiyor. Rusya, özellikle Afrika ve Asya'da etkisini korumak için fiyat avantajı ve teknoloji transferi sunuyor.
Mısır'ın yanı sıra Cezayir, Sudan ve Etiyopya gibi ülkeler de Rus silah sistemlerine ilgi gösteriyor. Ancak bu ülkelerin çoğu, ABD yaptırımlarından kaçınmak için temkinli davranıyor. Rusya'nın yeni silahları, bu ülkeler için cazip olabilir; ancak savaşın yarattığı belirsizlik ve Batı baskısı, ihracat potansiyelini sınırlıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Rusya'nın savunma sanayii hamlelerini yakından izliyor. Türkiye, S-400 hava savunma sistemi alımı nedeniyle ABD yaptırımlarına maruz kaldı ve F-35 programından çıkarıldı. Rusya'nın düşük maliyetli ve gizli özellikli yeni füzeleri, Türkiye'nin kendi yerli savunma projeleri (örneğin KAAN savaş uçağı ve SOM seyir füzesi) için bir tehdit oluşturmasa da, ihracat pazarlarında rekabet yaratabilir. Ayrıca, Mısır'ın bu silahlara ilgisi, Doğu Akdeniz'deki dengeleri etkileyebilir. Türkiye, bölgesel güvenlik mimarisinde Rusya'nın artan etkisini dengelemek için NATO müttefikleriyle işbirliğini sürdürmeli ve yerli savunma sanayiini güçlendirmeye devam etmelidir.
