Çin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetleri'ne ait savaş uçakları, Nisan ayı ortasında Mısır semalarında ilk kez ortak tatbikat gerçekleştirdi. Mısır ve Çin arasında düzenlenen ve iki hafta süren tatbikatta, Çin'in en gelişmiş çok amaçlı avcı uçaklarından J-10C'ler ve Xian H-6 bombardıman uçakları görev aldı. Tatbikat, Çin'in Orta Doğu ve Afrika'daki askeri varlığını genişletme yönündeki stratejik hamlesinin somut bir adımı olarak değerlendiriliyor. Pentagon kaynaklarına göre, Çin uçakları Mısır'a doğrudan intikal etti ve tatbikatın sonunda aynı şekilde geri döndü.
Çin'in Askeri Yayılma Stratejisi
Çin, son yıllarda askeri gücünü bölgesel sınırlarının ötesine taşıma konusunda kararlı adımlar atıyor. Bu tatbikat, Çin'in artan savunma bütçesi ve modernizasyon çabalarının bir yansıması. Çin Halk Kurtuluş Ordusu (PLA), özellikle deniz aşırı operasyon kabiliyetini geliştirmeye odaklanmış durumda. Mısır'daki tatbikat, Çin'in Afrika Boynuzu'ndaki ilk deniz üssü olan Cibuti'deki varlığının yanı sıra, Güney Çin Denizi'ndeki tartışmalı adalardaki askeri inşaat faaliyetleriyle birlikte değerlendirildiğinde, küresel askeri erişim ağını genişletme çabasının bir parçası.
Mısır ile yapılan ortak tatbikat, aynı zamanda Çin'in Orta Doğu'daki nüfuzunu artırma çabalarının bir parçası. Mısır, Süveyş Kanalı sayesinde stratejik bir deniz geçiş noktası ve Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi (BRI) kapsamındaki önemli bir ortak. Çin, Mısır'a yönelik silah satışlarını da artırmış durumda; son yıllarda Mısır, Çin'den İHA'lar ve deniz platformları satın aldı. Bu tatbikat, Çin'in sadece ekonomik değil, aynı zamanda askeri bir ortak olarak da bölgede konumlanma isteğini gösteriyor.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
Çin'in Mısır'daki tatbikatı, ABD'nin bölgedeki geleneksel askeri üstünlüğüne meydan okuma potansiyeli taşıyor. ABD, Mısır'a yıllık 1,3 milyar dolar askeri yardım yapıyor ve Mısır ordusu büyük ölçüde ABD yapımı silah sistemlerini kullanıyor. Ancak Mısır, son yıllarda çeşitlendirme politikası izleyerek Rusya ve Çin'den de silah alımı yapıyor. Bu tatbikat, Mısır'ın Batı'dan bağımsız hareket etme eğilimini güçlendirebilir.
Öte yandan, Çin'in artan askeri varlığı, Hint-Pasifik'ten Orta Doğu'ya uzanan bir güç projeksiyonu olarak görülüyor. Çin, deniz ticaret yollarının güvenliğini sağlamak için uzak mesafeli operasyon kabiliyetini artırıyor. Mısır tatbikatı, bu kabiliyetin bir testi niteliğinde. Ayrıca, Çin'in Cibuti'deki üssü ve Pakistan'daki Gwadar Limanı'ndaki yatırımları, Hint Okyanusu'ndaki varlığını pekiştiriyor. Bu durum, ABD, Hindistan ve diğer bölgesel güçler tarafından dikkatle izleniyor.
Uzmanlar, Çin'in bu tür tatbikatlarla hem silah sistemlerinin pazarlamasını yaptığını hem de stratejik ortaklıklarını derinleştirdiğini belirtiyor. Mısır tatbikatı, Çin'in savunma sanayii ihracatını artırma hedefiyle de örtüşüyor. Çin, son yıllarda Pakistan, Bangladeş, Tayland ve Nijerya gibi ülkelere önemli miktarda silah satışı gerçekleştirdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Çin'in Mısır'da askeri tatbikat düzenlemesi, Türkiye'nin Doğu Akdeniz ve Orta Doğu'daki güvenlik dengeleri açısından yakından takip etmesi gereken bir gelişme. Mısır, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki rakip aktörlerinden biri ve Çin ile askeri işbirliğini derinleştirmesi, bölgedeki güç dengesini etkileyebilir. Türkiye, kendi savunma sanayii projeleri ve bölgesel ortaklıklarıyla bu tür hamlelere yanıt verme kapasitesine sahip. Ayrıca, Çin'in Akdeniz'e artan ilgisi, NATO'nun güney kanadı için uzun vadeli bir stratejik belirsizlik yaratabilir. Türkiye'nin, Çin'in bölgedeki askeri varlığını dengeleme adına ABD ve NATO müttefikleriyle işbirliğini sürdürmesi kritik önemde.
