ABD ve müttefiklerinin hazırladığı bir rapora göre Rusya, uluslararası yaptırımları ihlal ederek Kuzey Koreli işçileri askeri insansız hava araçları (drone) üretiminde istihdam ediyor. Bu işgücü, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaşta kullanılmak üzere üretilen silahlı drone'ların imalatında kritik rol oynuyor. Raporda, Kuzey Kore'nin bu yolla elde ettiği gelirin, yasaklı silah programlarını finanse etmek için önemli bir kaynak oluşturduğu belirtiliyor. Söz konusu işçi sayısının 25 bine kadar çıkabileceği ifade ediliyor.
İşgücü İhracı ve Yaptırımların Delinmesi
Kuzey Kore, uzun süredir yurtdışına işçi göndererek döviz girdisi sağlıyor. Ancak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 2017'de aldığı kararla bu uygulama yasaklanmıştı. Buna rağmen Pyongyang, özellikle Rusya ve Çin'deki işçilerini çekmeyerek veya gizli yollarla göndererek bu yasağı delmeye devam ediyor. Rusya'nın Ukrayna işgali sonrası Batı'nın uyguladığı geniş kapsamlı yaptırımlar, Moskova'yı alternatif işgücü kaynakları aramaya itti. Kuzey Koreli işçiler, düşük maliyetli ve disiplinli olmaları nedeniyle Rus fabrikalarında tercih ediliyor.
Rapora göre, bu işçiler drone üretim tesislerinde montaj hattında çalışıyor, bazı durumlarda silah sistemlerinin test edilmesine de katılıyor. Rusya'nın İran'dan aldığı Şahit tipi drone'ların yanı sıra kendi ürettiği İHA'ları da Kuzey Koreli işçilerin elinden geçiyor. Bu durum, Kuzey Kore'nin sadece asker ve mühimmat değil, aynı zamanda işgücü ihraç ederek de savaşa dolaylı destek verdiğini gösteriyor.
Küresel Yansımalar ve Yaptırım Rejiminin Geleceği
ABD ve müttefikleri, bu raporu Birleşmiş Milletler'e sunarak yeni yaptırımlar için zemin hazırlıyor. Ancak Rusya'nın BM Güvenlik Konseyi'ndeki veto hakkı, yeni karar alınmasını zorlaştırıyor. Batılı ülkeler, mevcut yaptırımların etkisini artırmak için ikincil yaptırımlar ve finansal kısıtlamalar yoluyla Kuzey Kore'nin gelir kaynaklarını kurutmayı hedefliyor. Öte yandan, Rusya ve Kuzey Kore arasındaki askeri işbirliği son aylarda hız kazandı. Eylül 2023'te Kuzey Kore lideri Kim Jong-un'un Rusya ziyareti sonrası iki ülke arasında silah ticareti ve teknoloji transferi konusunda anlaşmalar yapıldığı iddia edilmişti.
Uzmanlar, Kuzey Kore'nin işgücü ihracının sadece Rusya için değil, aynı zamanda kendi ekonomisi için de can suyu olduğunu belirtiyor. Pandemi döneminde sınırlarını kapatan Pyongyang, ekonomik olarak zor günler geçiriyordu. Şimdi ise Rusya'ya işçi göndererek hem döviz hem de siyasi destek sağlıyor. Bu durum, Kuzey Kore'nin uluslararası izolasyonunu kısmen kırmasına yardımcı oluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, hem NATO üyesi hem de Rusya ile yakın ekonomik ve diplomatik ilişkileri olan bir ülke olarak denge politikası izliyor. Rusya'nın Kuzey Koreli işçileri drone üretiminde kullanması, Batı'nın yaptırım rejimini daha da karmaşık hale getiriyor. Türkiye, Ukrayna'ya Bayraktar TB2 gibi İHA'lar satarak savaşın seyrini etkilemişti. Şimdi ise Rusya'nın Kuzey Kore işgücüyle ürettiği drone'lar, Türk savunma sanayii için yeni bir rekabet unsuru olabilir. Ayrıca, bu gelişme, Türkiye'nin yaptırımlara uyum konusundaki hassasiyetini artırabilir. Rusya ile ticari bağlarını korumak isteyen Ankara, Batı'nın baskısıyla karşı karşıya kalabilir. Kuzey Kore işçilerinin varlığı, Karadeniz'deki güvenlik dengesini de dolaylı olarak etkileyebilir.
