Rus kuvvetlerinin Salı günü erken saatlerde Ukrayna'nın başkenti Kiev'e düzenlediği insansız hava aracı saldırısında en az iki kişi öldü. Ukrayna yetkilileri, saldırı sırasında başkentte hava saldırısı uyarılarının çaldığını ve patlama seslerinin duyulduğunu bildirdi. Saldırı, Rusya'nın son haftalarda Ukrayna'nın enerji altyapısına yönelik artan füze ve İHA saldırılarının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Saldırının ayrıntıları ve Ukrayna'nın tepkisi
Kiev askeri yönetimi, saldırının gece geç saatlerde başladığını ve birkaç dalga halinde gerçekleştiğini açıkladı. Şehirdeki hava savunma sistemlerinin aktif olduğu ve bazı İHA'ların düşürüldüğü belirtildi. Ancak düşen parçaların ve isabet eden araçların sivil yerleşim bölgelerinde hasara yol açtığı, en az iki kişinin öldüğü, birkaç kişinin de yaralandığı ifade edildi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, saldırıyı kınayarak Batılı müttefiklerden hava savunma sistemlerinin hızlandırılmasını talep etti. Zelenski, "Rusya her gece Ukrayna'yı terörize etmeye devam ediyor. Dünya bu terörü durdurmak için daha fazla çaba sarf etmeli" dedi. Kiev Belediye Başkanı Vitali Kliçko da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, saldırıda ölenlerin kimliklerinin tespit edilmeye çalışıldığını ve yaralıların hastaneye kaldırıldığını duyurdu.
Ukrayna Hava Kuvvetleri, saldırıda kullanılan İHA'ların büyük olasılıkla İran yapımı Şahid tipi olduğunu ve Rusya'nın bu araçları gece boyunca farklı bölgelerden ateşlediğini belirtti. Hava Kuvvetleri Komutanlığı, toplamda kaç İHA'nın fırlatıldığına dair kesin bir sayı vermedi, ancak önceki saldırılarda olduğu gibi birçoğunun hedefe ulaşmadan imha edildiğini öne sürdü. Başkentteki patlama sesleri, şehrin merkezi dahil olmak üzere birçok ilçeden duyuldu. Bazı bölgelerde elektrik kesintileri yaşandı. Ukrayna enerji şirketi Ukrenergo, saldırı sonrası şebekede hasar oluştuğunu ve ekiplerin onarım çalışmalarına başladığını açıkladı.
Rusya Savunma Bakanlığı ise saldırıya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı. Moskova, genellikle Ukrayna'daki sivil kayıpları reddediyor ve hedeflerin askeri altyapı olduğunu savunuyor. Ancak uluslararası gözlemciler, son aylarda Rusya'nın Ukrayna'nın enerji santrallerini, su dağıtım tesislerini ve konut bölgelerini hedef aldığını rapor ediyor. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, sivil kayıpların arttığına dikkat çekerek taraflara uluslararası hukuka uyma çağrısı yaptı.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Kiev'e yönelik bu saldırı, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaşta yeni bir tırmanma aşaması olarak yorumlanıyor. Son haftalarda cephe hattında büyük bir değişiklik olmamasına rağmen, her iki taraf da karşılıklı olarak altyapı ve şehir merkezlerine saldırılarını yoğunlaştırdı. Ukrayna, Batı'dan daha fazla hava savunma sistemi ve uzun menzilli füze talep ederken, Rusya ise Kuzey Kore'den asker ve mühimmat desteği aldığı iddialarıyla gündemde. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, saldırı sonrası yaptığı açıklamada, ittifakın Ukrayna'nın yanında olduğunu ve hava savunma kapasitesinin güçlendirilmesi için çalışmaların sürdüğünü belirtti. ABD Dışişleri Bakanlığı da saldırıyı kınayarak Rusya'yı sivil hedefleri vurmakla suçladı.
Avrupa Birliği, Ukrayna'ya yönelik saldırılar nedeniyle Rusya'ya yönelik yeni yaptırım paketleri üzerinde çalışıyor. Enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar ve tahıl koridoru konusundaki belirsizlik, küresel gıda güvenliğini tehdit ediyor. Türkiye, daha önce İstanbul'da imzalanan tahıl anlaşmasıyla arabuluculuk yapmıştı; ancak anlaşmanın askıya alınması sonrası ihracatta aksamalar yaşanıyor. Kiev'e düzenlenen bu tür saldırılar, Karadeniz'deki güvenlik dengelerini de etkiliyor. Romanya ve Bulgaristan gibi Karadeniz'e kıyıdaş NATO ülkeleri, artan İHA ve füze riskine karşı hava savunmalarını güçlendirme kararı aldı.
Uluslararası Kızılhaç Komitesi, sivil altyapıya yönelik saldırıların uluslararası insancıl hukuku ihlal ettiğini hatırlatarak, tarafların ayrım gözetmeksizin saldırı düzenlemekten kaçınması gerektiğini vurguladı. Savaşın başından bu yana binlerce sivil hayatını kaybetti ve milyonlarca insan yerinden edildi. Kiev'deki son saldırı, barış müzakerelerine yönelik umutları da zayıflatıyor. Taraflar arasında doğrudan görüşme kanalları kapalı; arabuluculuk girişimleri ise sonuçsuz kalıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kiev'e düzenlenen saldırı, Türkiye'nin Ukrayna'daki savaşa yönelik dengeli politikasını zorluyor. Ankara, hem Rusya hem Ukrayna ile diyalog kanallarını açık tutarak arabuluculuk rolünü sürdürmeye çalışıyor. Tahıl koridoru anlaşmasıyla sağlanan ihracat, küresel gıda krizini hafifletmişti; ancak saldırılar bu süreci sekteye uğratabilir. Karadeniz'de artan İHA ve füze riski, Türkiye'nin kıyı güvenliği ve enerji projeleri için tehdit oluşturuyor. Ayrıca, Batı'nın Rusya'ya yönelik yeni yaptırım talepleri, Türkiye'nin ekonomik ve diplomatik dengelerini daha da karmaşık hale getirebilir.
