Paralimpik oyunlarında tekerlekli sandalye basketbolunda altın madalya kazanan Josh Turek, Iowa eyaletinde Demokrat Parti'nin ABD Senatosu adaylığı için yapılan ön seçimi kazandı. Parti kurmaylarının ve eyaletteki önemli isimlerin desteğini arkasına alan Turek, 4 Haziran'da yapılan seçimde rakibi Michael T. Franken'i mağlup ederek Kasım ayındaki genel seçimde Cumhuriyetçi mevcut Senatör Joni Ernst ile yarışmaya hak kazandı. Turek, 2008'den bu yana Iowa'dan Senato'ya seçilen ilk Demokrat olmayı hedefliyor. Eyalet Meclisi'nde üç dönemdir görev yapan Turek, özellikle sağlık hizmetleri ve engelli hakları konusundaki çalışmalarıyla tanınıyor.
Gelişmenin Arka Planı
Josh Turek, 2012 Londra Paralimpik Oyunları'nda ABD tekerlekli sandalye basketbol takımının altın madalya kazanmasına katkı sağlamıştı. Doğuştan spina bifida hastası olan Turek, spor kariyerinin ardından siyasete atıldı ve 2018'de Iowa Temsilciler Meclisi'ne seçildi. Üç dönemdir bu görevi sürdüren Turek, eyalet düzeyinde sağlık sigortası erişiminin genişletilmesi ve kırsal alanlarda altyapı yatırımları gibi konularda çalışmalar yaptı. Ön seçim kampanyasında, kırsal Iowa'da sağlık hizmetlerine erişim sorununa dikkat çekti ve federal düzeyde Medicaid'in genişletilmesini savundu. Demokrat Parti'nin ulusal örgütü de Turek'in kampanyasına maddi destek sağlarken, eski Başkan Barack Obama'nın kıdemli danışmanlarından David Axelrod da Turek lehine açıklama yaptı. Ancak Turek, partinin ilerici kanadının bazı taleplerine mesafeli duruşuyla eleştirildi; özellikle Yeşil Yeni Düzen ve Medicare for All gibi politikaları tam olarak benimsememesi, parti içinde tartışma yarattı.
Seçimin Bölgesel ve Küresel Boyutu
Iowa, son yıllarda Cumhuriyetçi Parti'nin kalesi haline gelmiş durumda. Eyalet, 2016 ve 2020 başkanlık seçimlerinde Donald Trump'a oy verirken, 2020'de Cumhuriyetçi aday Joni Ernst de Senato'ya yüzde 51,7 oyla seçildi. Ancak son yapılan anketler, Ernst'in popülaritesinin bir miktar düştüğünü gösteriyor. Turek'in engelli hakları savunuculuğu ve spor geçmişi, özellikle genç seçmenler arasında ilgi uyandırıyor. Öte yandan, ulusal düzeyde Demokrat Parti'nin 2024 Senato seçimlerinde çoğunluğu koruma mücadelesi verdiği bir dönemde Iowa gibi zorlu bir eyalette yarışmak, partinin kaynaklarını da zorlayabilir. Küresel ölçekte ise bu seçim, ABD'de engelli bireylerin siyasi temsili açısından önemli bir test olarak görülüyor. Turek'in seçilmesi halinde, Senato'da tekerlekli sandalye kullanan ilk üye olacak ve bu durum, engelli hakları konusunda yeni bir perspektif getirebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Iowa Senato seçiminin Türkiye'ye doğrudan bir etkisi olmasa da, ABD iç siyasetindeki dengeler Türk-Amerikan ilişkilerini dolaylı olarak etkileyebilir. Demokrat Parti'nin Senato'daki çoğunluğunu koruması, Biden yönetiminin dış politika kararlarını daha rahat almasını sağlayabilir. Turek'in seçilmesi, ABD'de engelli bireylerin siyasi temsilini artırarak bu alanda küresel bir farkındalık yaratabilir. Türkiye de engelli hakları konusunda son yıllarda önemli adımlar atmış olmakla birlikte, bu alandaki ilerlemeler uluslararası toplum tarafından izlenmektedir. Dolayısıyla, Turek'in başarısı, Türkiye'deki engelli siyasetçilere de ilham verebilir.
