Pakistan, Suudi Arabistan'ın güneyindeki Abha Uluslararası Havalimanı'na düzenlenen ve en az 12 kişinin yaralandığı saldırının ardından Suudi Arabistan'ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne olan bağlılığını yineledi. Pakistan Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, saldırı kınandı ve Suudi Arabistan'ın güvenliğine yönelik her türlü tehdide karşı dayanışma vurgulandı. Saldırıyı Yemen'deki Husiler üstlendi.
Olayın arka planı ve bölgesel gerilim
Suudi Arabistan'ın güneybatısındaki Asir bölgesinde bulunan Abha Havalimanı, 10 Eylül 2023 tarihinde bir saldırıya sahne oldu. Havalimanına düzenlenen saldırıda aralarında çocukların da bulunduğu en az 12 sivil yaralandı. Suudi Arabistan liderliğindeki koalisyon sözcüsü Turki al-Maliki, saldırının Husiler tarafından gerçekleştirildiğini ve koalisyon güçlerinin saldırıya karşılık verdiğini açıkladı. Husiler ise saldırıyı üstlendi ancak hedefin askeri olduğunu iddia etti. Bu saldırı, Yemen'deki iç savaşın Suudi Arabistan topraklarına taşınmasının son örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Pakistan ile Suudi Arabistan arasındaki ilişkiler, derin tarihi ve dini bağlara dayanıyor. Pakistan, Suudi Arabistan'ın güvenliğini kendi güvenliği olarak görüyor ve iki ülke arasında savunma alanında da işbirliği bulunuyor. Pakistan ordusu, Suudi Arabistan'a askeri eğitim ve danışmanlık hizmeti sağlıyor. Ayrıca Suudi Arabistan, Pakistan'ın önemli ekonomik destekçilerinden biri konumunda. Bu bağlamda Pakistan'ın açıklaması, geleneksel müttefiklik ilişkisinin bir yansıması olarak görülüyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Yemen'deki çatışma, 2015 yılından bu yana Suudi Arabistan liderliğindeki koalisyon ile İran destekli Husiler arasında devam ediyor. Birleşmiş Milletler, çatışmanın çözümü için çeşitli girişimlerde bulunsa da kalıcı bir ateşkes sağlanamadı. Abha Havalimanı'na yönelik saldırılar, bölgedeki sivil havacılık güvenliğini de tehdit ediyor. Uluslararası toplum, saldırıları kınayarak taraflara sivil hedeflere saldırmama çağrısında bulunuyor. Pakistan'ın açıklaması, İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi iki ülke arasındaki dayanışmanın bir göstergesi olarak da okunabilir. Ancak Pakistan'ın bu tutumu, İran ile de dengeli ilişkiler yürütme çabasıyla çelişebilir. Zira Pakistan, son dönemde İran ile ekonomik ve güvenlik alanında işbirliğini geliştirmeye çalışıyor.
Suudi Arabistan, Pakistan'ın en önemli ekonomik destekçilerinden biri. 2023 yılında Suudi Arabistan, Pakistan'a 2 milyar dolar değerinde mevduat desteği sağladı. Ayrıca iki ülke arasında enerji, ticaret ve yatırım anlaşmaları bulunuyor. Pakistan'ın açıklaması, bu ekonomik ilişkilerin sürdürülmesi açısından da önem taşıyor. Öte yandan, Pakistan'ın Yemen savaşına doğrudan asker göndermemesi, Suudi Arabistan ile ilişkilerde zaman zaman gerilim yaratıyor. Ancak Pakistan, Suudi Arabistan'ın toprak bütünlüğüne yönelik tehditlere karşı her zaman destek verdiğini belirtiyor.
Uzmanlar, Abha saldırısının Yemen'deki barış çabalarını olumsuz etkileyebileceğini belirtiyor. Birleşmiş Milletler Yemen Özel Temsilcisi Hans Grundberg, taraflara provokasyondan kaçınma çağrısı yaptı. ABD Dışişleri Bakanlığı da saldırıyı kınayarak Husileri sivil hedeflere saldırmaktan vazgeçmeye davet etti. Bölgesel tansiyonun artması, enerji piyasalarını da etkileyebilir. Suudi Arabistan'ın petrol üretim tesislerine yönelik olası saldırılar, küresel petrol fiyatlarında dalgalanmalara yol açabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Suudi Arabistan ile ilişkilerini son dönemde normalleştirme sürecine girmiş durumda. Abha saldırısı ve Pakistan'ın açıklaması, Türkiye'nin bölgesel denge politikaları açısından dikkatle izlenmeli. Türkiye, Yemen'deki çatışmada taraf olmaktan kaçınıyor ve diplomatik çözümü destekliyor. Suudi Arabistan ile savunma anlaşmaları ve ekonomik işbirliği bulunan Türkiye için, bölgede artan tansiyon, enerji arz güvenliği ve ticaret yolları açısından risk oluşturabilir. Ayrıca Türkiye, Pakistan ile de yakın ilişkilere sahip; bu iki ülke arasındaki dayanışma, Türkiye'nin bölgesel arabuluculuk rolünü güçlendirebilir. Ancak Türkiye'nin İran ile de işbirliği içinde olması, dengeli bir politika izlemesini gerektiriyor.
